#KT vĩ mô

24HMONEY đã kiểm duyệt

Nghịch lý miễn học phí nhưng chi phí giáo dục lại tăng: Đại biểu Quốc hội cảnh báo nguy cơ “phí chồng phí”

Tại phiên thảo luận về Chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026 – 2035, nhiều đại biểu Quốc hội đã thẳng thắn chỉ ra nghịch lý: Nhà nước miễn học phí nhưng tổng chi phí giáo dục cho mỗi gia đình lại tăng lên vì các khoản xã hội hóa, tài trợ, trang thiết bị và hoạt động trải nghiệm.

Đại biểu Chu Thị Hồng Thái (Lạng Sơn) cho biết dự thảo chương trình đặt ra tỉ lệ xã hội hóa 10% để bổ sung thiết bị và không gian học tập, song cách thiết kế này chưa phản ánh đầy đủ rủi ro tại những địa phương miền núi, vùng sâu vùng xa – nơi hầu như không có doanh nghiệp đủ tiềm lực để tài trợ, còn người dân thu nhập thấp nên không thể huy động đóng góp. Nếu vẫn ấn định chỉ tiêu, các trường có xu hướng “quy sang phụ huynh”, dẫn đến tình trạng trên giấy thì miễn học phí nhưng thực tế chi phí vẫn tăng qua các khoản đóng góp ngoài học phí.

Bà Thái cảnh báo điều này đi ngược mục tiêu công bằng giáo dục, nhất là với học sinh dân tộc thiểu số, đồng thời đề nghị Nhà nước chỉ xã hội hóa các hạng mục bổ trợ, còn hạng mục thiết yếu phải dùng ngân sách để không tạo thêm gánh nặng tài chính.

Ở một nội dung khác, đại biểu Trần Khánh Thu (Hưng Yên) đề cập mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, theo đó đến năm 2030 phấn đấu 30% cơ sở giáo dục có đủ thiết bị dạy – học bằng tiếng Anh và đến năm 2035 đạt 100%. Đây là bước đi thể hiện quyết tâm hội nhập nhưng đi kèm thách thức lớn về nhân lực và cơ sở vật chất. Bộ GD&ĐT báo cáo hiện thiếu khoảng 4.000 giáo viên tiếng Anh ở bậc phổ thông, trong khi tuổi bình quân đội ngũ đang khá cao, gần 45 tuổi, khiến việc tiếp cận phương pháp giảng dạy mới gặp nhiều hạn chế.

Để mục tiêu khả thi, bà Thu đề nghị tăng đầu tư cho các tỉnh miền núi như xây đủ phòng ngoại ngữ chuẩn trước 2030, đồng thời có chính sách mạnh mẽ thu hút giáo viên chất lượng cao, bao gồm phụ cấp thu hút 70–100% lương cơ bản, hỗ trợ nhà ở và cam kết hợp đồng dài hạn. Bà cũng đề xuất ứng dụng công nghệ, mở rộng lớp học trực tuyến và dùng AI để bù đắp thiếu hụt giáo viên, cùng với mô hình trung tâm tiếng Anh liên xã cho vùng khó khăn.