Ngân hàng Nhà nước có thể được trao quyền cho vay đặc biệt 0%, không cần tài sản bảo đảm

Một đề xuất mang tính đột phá trong dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng có thể tạo bước ngoặt trong cách thức xử lý rủi ro hệ thống, khi quyền cho vay đặc biệt với lãi suất 0%, không tài sản bảo đảm được đề xuất chuyển từ Thủ tướng sang Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

🏛 Phân quyền mạnh hơn cho Ngân hàng Nhà nước: Rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả

Sáng 20/5, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, thừa ủy quyền của Thủ tướng, đã trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng.

Theo đó, thay vì chờ phê duyệt từ Thủ tướng như hiện nay, Ngân hàng Nhà nước sẽ trực tiếp có quyền quyết định cho vay đặc biệt với mức lãi suất 0%/năm và không cần tài sản bảo đảm, trong các trường hợp khẩn cấp như:

🔹 Tổ chức tín dụng cần thanh khoản để trả cho người gửi tiền khi bị rút tiền hàng loạt.

🔹 Thực hiện phương án phục hồi hoặc chuyển giao bắt buộc.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng khẳng định:

"Việc phân quyền cho NHNN là cần thiết để rút ngắn thủ tục, đảm bảo xử lý kịp thời, an toàn hệ thống tín dụng."

📊 Ủy ban Kinh tế và Tài chính đồng thuận nhưng đề nghị rà soát chặt chẽ

Ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho biết cơ quan này tán thành chủ trương chuyển giao thẩm quyền cho NHNN. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý:

🔹 Cần rà soát các quy định hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ.

🔹 Phải có tiêu chí, điều kiện cụ thể cho các khoản vay 0% và không có tài sản bảo đảm.

🔹 Quy trình cho vay cần rõ ràng, minh bạch, kèm theo các biện pháp kiểm soát rủi ro, nhằm ngăn ngừa thất thoát tài sản công.

🏚 Tăng quyền thu giữ tài sản bảo đảm: Xử lý nợ xấu quyết liệt hơn nhưng không lạm dụng

Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo lần này là quyền thu giữ tài sản bảo đảm của tổ chức tín dụng và công ty xử lý nợ. Theo quy định mới:

🔹 Việc thu giữ tài sản chỉ thực hiện được nếu trong hợp đồng có điều khoản quy định rõ quyền này.

🔹 Không được thực hiện một cách đơn phương, vô điều kiện, mà phải tuân thủ phạm vi, điều kiện luật định.

🔹 Trong quá trình thu giữ, tổ chức tín dụng không được vi phạm pháp luật hoặc đạo đức xã hội.

🔹 Chỉ được ủy quyền thu giữ cho công ty quản lý nợ thuộc sở hữu của chính tổ chức tín dụng đó.

📈 Bối cảnh thúc đẩy điều chỉnh:

Tỷ lệ nợ xấu nội bảng đang có chiều hướng tăng:

🔹 Cuối 2022: 2%

🔹 Cuối 2023: 4,55%

🔹 Cuối tháng 7/2024: 4,75%

🔍 Đề xuất hoàn thiện quy định và làm rõ trách nhiệm địa phương

Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh việc bổ sung quyền thu giữ là cần thiết, nhưng cần làm rõ vai trò của chính quyền địa phương và công an cấp xã trong quá trình này. Đồng thời:

Chính phủ cần quy định tiết thủ tục thu giữ và xử lý tài sản để đảm bảo minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị thu giữ và các bên liên quan.

Tránh tạo kẽ hở cho lạm quyền hoặc vi phạm pháp luật trong quá trình thực hiện.

🗓 Lộ trình thảo luận và thông qua dự luật