Ngân hàng Nhà nước can thiệp mạnh tay để ổn định tỷ giá

Ngân hàng nhà nước đã bán 9,35 tỷ USD năm 2024

Theo báo cáo của SHS, lượng tiền trong nền kinh tế năm 2024 chỉ tăng trưởng 9,42%, mức tăng thấp nhất trong nhiều năm qua. Nguyên nhân chính là do Ngân hàng Nhà nước phải bán ra khoảng 9,35 tỷ USD từ dự trữ ngoại hối trong hai đợt can thiệp mạnh mẽ. Trong bối cảnh đó, các ngân hàng phải tìm cách cân đối nguồn vốn, đặc biệt khi áp lực từ Kho bạc Nhà nước và việc phát hành trái phiếu chính phủ không đạt được kỳ vọng.

Theo báo cáo chiến lược mới đây của Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), năm 2024 được đánh giá là một năm đầy thử thách đối với hệ thống tỷ giá của Việt Nam. Trong năm này, tỷ giá USD/VND đã ghi nhận mức tăng 5,01%, trong khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phải bán ra khoảng 9,35 tỷ USD từ dự trữ ngoại hối để can thiệp vào thị trường, tạo áp lực lớn lên nguồn cung tiền trong hệ thống ngân hàng.

Mặc dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã ba lần cắt giảm lãi suất trong năm 2024, giảm áp lực chênh lệch lãi suất USD/VND, NHNN vẫn không thể tránh khỏi việc bán USD để duy trì sự ổn định của tỷ giá và bảo vệ giá trị đồng nội tệ. SHS cho rằng, chỉ số USD Index (DXY) tăng mạnh sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, ảnh hưởng sâu sắc đến dòng vốn đầu tư và tâm lý giao dịch trên thị trường tỷ giá.

Với động thái can thiệp mạnh mẽ của NHNN trong năm 2025, khi thiết lập trần tỷ giá USD/VND ở mức 25.450 đồng, đã giúp xóa bỏ những đồn đoán về khả năng điều chỉnh tỷ giá, đem lại sự ổn định trong ngắn hạn. Trước đó, vào năm 2024, NHNN đã thực hiện hai đợt bán ngoại tệ quy mô lớn, với tổng số USD bán ra khoảng 9,35 tỷ USD, trong đó đợt thứ nhất kéo dài từ tháng 4 đến tháng 7 và đợt thứ hai diễn ra vào cuối năm.

Tình trạng căng thẳng về tỷ giá tiếp tục gia tăng khi nhu cầu mua USD từ Kho bạc Nhà nước (KBNN) để trả nợ nước ngoài trong tháng 11 đạt mức cao, khiến áp lực lên dự trữ ngoại hối ngày càng lớn. Đặc biệt, trong bối cảnh nguồn cung tiền M2 tăng trưởng chậm lại, chỉ đạt mức 9,42% - thấp nhất trong nhiều năm qua, các ngân hàng phải đối mặt với khó khăn trong việc cân đối nguồn vốn.

Những khó khăn trên hệ thống ngân hàng càng trầm trọng khi việc phát hành trái phiếu chính phủ không đạt kỳ vọng, đồng thời ngân sách nhà nước bội thu hơn 206,7 nghìn tỷ đồng, khiến thanh khoản trên thị trường bị thu hẹp. Để đối phó, các ngân hàng đã gia tăng phát hành giấy tờ có giá, ưu tiên các kỳ hạn dài để đảm bảo tuân thủ các chỉ tiêu an toàn vốn. Tuy nhiên, động thái này làm tăng chi phí vốn, gây áp lực lên tỷ lệ thu nhập lãi cận biên (NIM) và ảnh hưởng đến lợi nhuận.

Dự báo trong năm 2025, các ngân hàng sẽ tiếp tục phải đối mặt với những thách thức lớn về chi phí vốn. Tuy nhiên, NHNN được kỳ vọng sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, đồng thời duy trì các biện pháp kiểm soát thanh khoản và tỷ giá. Các chuyên gia cũng dự báo lãi suất cho vay có thể tăng nhẹ từ 0,5 - 0,7%, tùy thuộc vào nhu cầu tín dụng và diễn biến của nền kinh tế.

Mặc dù tình hình có nhiều khó khăn, thị trường ngân hàng vẫn có những tín hiệu tích cực khi NHNN tiếp tục củng cố dự trữ ngoại hối, giữ vững ổn định cho hệ thống tài chính và tỷ giá. Tuy nhiên, các yếu tố toàn cầu, đặc biệt là chính sách thuế quan của Mỹ, sẽ tiếp tục ảnh hưởng mạnh mẽ đến thị trường ngoại hối và tỷ giá trong năm tới.