Ngân hàng báo động chiêu lừa mới

Từ cái bẫy việc làm xuất khẩu lao động cho đến công nghệ lừa đảo bằng giọng nói (Voice Phishing), ranh giới giữa sự an toàn và mất trắng chỉ cách nhau một cú chạm màn hình hoặc một phút lung lạc niềm tin.

Làn sóng lừa đảo tài chính trực tuyến đang bước vào giai đoạn tinh vi hơn khi các đối tượng liên tục tận dụng công nghệ AI, giả giọng nói và ứng dụng chứa mã độc để chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng.

LPBank vừa phát đi cảnh báo khẩn về thủ đoạn mạo danh tuyển dụng xuất khẩu lao động nhằm đánh cắp thông tin cá nhân và chiếm đoạt tiền của người dân.

Theo đó, các đối tượng thường đăng tải thông tin tuyển dụng đi Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc Đài Loan với mức lương hấp dẫn, thủ tục đơn giản để thu hút người tìm việc.

Sau khi tạo lòng tin, nhóm lừa đảo giả danh nhân viên công ty xuất khẩu lao động, yêu cầu người dân cung cấp căn cước công dân, ảnh chân dung, số tài khoản ngân hàng và chuyển các khoản phí “xử lý hồ sơ”, “đặt cọc”, “xác minh thủ tục”.

Đáng lo ngại hơn, nhiều nạn nhân còn bị dụ cài ứng dụng lạ hoặc truy cập đường link giả mạo với lý do hoàn thiện hồ sơ. Thực chất, đây là mã độc giúp kẻ gian chiếm quyền điều khiển điện thoại, đánh cắp dữ liệu và thông tin đăng nhập ngân hàng.

Sau khi kiểm soát thiết bị, đối tượng có thể âm thầm lấy mã OTP, mật khẩu, dữ liệu sinh trắc học rồi thực hiện chuyển tiền khỏi tài khoản chỉ trong vài phút.

Không chỉ dừng ở chiêu tuyển dụng giả, các ngân hàng cũng ghi nhận sự gia tăng của hình thức Voice Phishing — công nghệ giả mạo số điện thoại và giọng nói.

VPBank cho biết nhiều đối tượng hiện có thể tạo cuộc gọi hiển thị giống hệt số ngân hàng, cơ quan công an hoặc thậm chí giả giọng người thân để thao túng tâm lý nạn nhân.

Kịch bản quen thuộc thường là thông báo tài khoản có dấu hiệu bất thường, liên quan vụ án hoặc yêu cầu chuyển tiền vào “tài khoản an toàn”. Trong trạng thái hoang mang, nhiều người đã tự cung cấp OTP, mật khẩu hoặc cấp quyền truy cập từ xa cho kẻ gian.

Giới chuyên gia cảnh báo thủ đoạn mới không còn đánh vào sự thiếu hiểu biết công nghệ, mà chủ yếu khai thác tâm lý sợ hãi và phản ứng vội vàng của nạn nhân.

Trước diễn biến phức tạp, ngành ngân hàng cũng tăng tốc triển khai các công cụ phòng chống gian lận. Một trong những giải pháp đáng chú ý là hệ thống SIMO do Ngân hàng Nhà nước triển khai.

Hệ thống này cho phép các tổ chức tín dụng chia sẻ dữ liệu về tài khoản đáng ngờ để cảnh báo sớm cho khách hàng trước khi phát sinh giao dịch rủi ro.

Tính đến giữa tháng 5, đã có hơn 4 triệu lượt khách hàng nhận cảnh báo từ hệ thống SIMO. Trong đó, hơn 1,3 triệu lượt người dùng chủ động dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, với tổng giá trị lên tới khoảng 4.400 tỷ đồng.

Các ngân hàng khuyến cáo người dân tuyệt đối không cung cấp OTP, mật khẩu, dữ liệu sinh trắc học qua điện thoại; không cài ứng dụng lạ và không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc dù người gọi tự xưng là ngân hàng hay cơ quan chức năng.

Trong bối cảnh công nghệ AI ngày càng phổ biến, ranh giới giữa cuộc gọi thật và giả đang trở nên khó phân biệt hơn bao giờ hết.