Nga giảm chi quân sự 3 năm, tín hiệu gì?

Tổng thống Putin tuyên bố Nga sẽ giảm chi tiêu quốc phòng trong 3 năm tới, trái ngược hoàn toàn với xu hướng tăng ngân sách quân sự của NATO. Dù vậy, giới quan sát hoài nghi vì Nga hiện vẫn duy trì mức chi tiêu quốc phòng cao kỷ lục và xung đột tại Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Tổng thống Vladimir Putin vừa đưa ra tuyên bố gây chú ý: Nga sẽ cắt giảm chi tiêu quân sự từ năm tới. Quyết định này đặt ra một sự đối lập rõ rệt với lộ trình của NATO, khối quân sự đang hướng tới việc gia tăng ngân sách quốc phòng trong thập kỷ tới. Động thái của Điện Kremlin không chỉ là một điều chỉnh chiến lược, mà còn là tín hiệu đáng suy ngẫm về cục diện địa chính trị và ưu tiên tài chính của các cường quốc.

Tổng thống Vladimir Putin ngày 27/6 khẳng định Nga đang xây dựng lộ trình cắt giảm chi tiêu quốc phòng trong giai đoạn ba năm tới, bắt đầu từ năm 2026. Ông nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất lúc này là chúng tôi đã lên kế hoạch giảm chi ngân sách quốc phòng. Dù các bộ ngành liên quan vẫn đang tiếp tục thảo luận, nhưng xu hướng chung đã được xác lập.”

Tuyên bố này lập tức tạo ra sự đối lập rõ rệt với phương Tây, trong bối cảnh các nước thành viên NATO vừa đạt được đồng thuận tăng chi tiêu quân sự lên mức 5% GDP trong thập niên tới. "Châu Âu thì ngược lại, họ đang nghĩ cách tăng chi tiêu quân sự. Vậy ai mới là bên đang chuẩn bị cho hành động gây hấn? Chúng tôi – hay họ?", ông Putin đặt câu hỏi mang tính phản biện.

Theo ông, phần lớn ngân sách quốc phòng của NATO sẽ chảy về Mỹ để mua vũ khí và duy trì tổ hợp công nghiệp-quân sự phương Tây, điều mà Nga “không cần can thiệp”.

Tuy vậy, giới quan sát không dễ bị thuyết phục. Trong thực tế, Nga đã đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng lên mức 6,3% GDP vào năm 2025 – mức cao nhất kể từ thời Chiến tranh Lạnh. Chi phí quân sự chiếm tới 32% tổng chi ngân sách liên bang. Các nhà máy quốc phòng vận hành xuyên đêm, binh lính được khuyến khích bằng tiền thưởng hậu hĩnh, trong khi chính phủ chi đậm cho chính sách bồi thường thương vong.

Cuộc xung đột với Ukraine, vốn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thậm chí còn gia tăng căng thẳng trong những tuần gần đây khi nỗ lực đàm phán rơi vào bế tắc. Dù vậy, Tổng thống Nga vẫn dành lời đánh giá tích cực cho các nỗ lực hòa bình của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump, khẳng định Moscow “luôn sẵn sàng đối thoại”, đặc biệt là với Washington dưới thời Trump.

Ông cũng tiết lộ rằng Nga vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với các nhà đàm phán Ukraine và đang chuẩn bị trao trả thêm thi thể của khoảng 3.000 binh sĩ nước này như một phần trong nỗ lực nhân đạo.

Về phía kinh tế, ông Putin khẳng định các lệnh trừng phạt của phương Tây “gần như không tác động đến ngành năng lượng Nga”. Trái lại, ông cho rằng chính châu Âu mới là bên phải gánh chịu hệ lụy: “Tôi không thấy lợi ích kinh tế nào cho họ trong các biện pháp trừng phạt. Hậu quả có thể chưa rõ ràng, nhưng tôi tin rằng chúng sẽ ảnh hưởng đến họ nhiều hơn là đến chúng ta”.