Nga – NATO: Bước lùi ngoại giao, bước gần chiến sự?

Nguy cơ xung đột Nga – NATO không còn nằm trên giấy. Sau chiến dịch quân sự kéo dài tại Ukraine, giới chuyên gia quốc phòng cảnh báo Điện Kremlin hoàn toàn có thể mở rộng hành động quân sự sang NATO trong những năm tới – một kịch bản đủ sức thổi bùng căng thẳng toàn cầu và định hình lại trật tự an ninh châu Âu.

Báo động đỏ từ giới chuyên gia: Nga có thể phát động tấn công NATO trong vòng 5-10 năm tới

Nga đang không chỉ dừng lại ở Ukraine. Giới chuyên gia quốc phòng Mỹ và châu Âu đồng loạt cảnh báo: nguy cơ Moscow mở rộng hành động quân sự sang NATO trong thập kỷ tới là hoàn toàn khả thi – một kịch bản từng bị xem là viển vông, nay đang dần trở thành phép thử thực tế đối với an ninh tập thể phương Tây.

Phát biểu trong phiên điều trần tại Ủy ban Helsinki (Quốc hội Mỹ) tuần qua, ông Michael Cecire, nhà nghiên cứu quốc phòng thuộc tổ chức RAND – đơn vị thường xuyên cố vấn cho Lầu Năm Góc, đã nêu rõ: “Theo đánh giá của nhiều đồng minh châu Âu, Nga có thể phát động một cuộc tấn công vào NATO trong vòng 5 đến 10 năm tới. Đây là điều chúng ta buộc phải tính đến một cách nghiêm túc”.

Ông Cecire cho rằng các hành động gây hấn của Nga tại Ukraine hiện nay chỉ là phần nổi của một chiến lược lớn hơn – cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ ở châu Âu, thách thức cấu trúc an ninh sau Chiến tranh Lạnh và từng bước thử nghiệm khả năng chia rẽ nội bộ NATO.

Ba lý do khiến NATO cần cảnh giác cao độ

Theo phân tích của Cecire, kịch bản Nga tấn công NATO được xây dựng dựa trên ba yếu tố then chốt:

Chiến dịch chiến tranh hỗn hợp quy mô lớn mà Nga đang triển khai – từ tấn công mạng đến các hoạt động tuyên truyền, kích động xã hội và phá hoại hậu phương tại châu Âu.

Khả năng tái lập sức mạnh quân sự đáng gờm, bất chấp việc hứng chịu tổn thất nặng nề tại Ukraine, với số thương vong theo ước tính đã lên tới gần 1 triệu người.

Tham vọng bành trướng vượt xa Ukraine, khi Moscow không chỉ muốn kiểm soát thực địa mà còn đòi hủy bỏ các cơ chế bảo vệ an ninh hiện có của NATO tại Đông Âu.

Ông Cecire nhấn mạnh, dù hiện tại Nga chưa đủ lực để phát động một chiến dịch tổng lực chống lại một quốc gia thành viên NATO, nhưng điều đó không ngăn cản họ sử dụng chiến thuật gây bất ổn, thách thức các giới hạn đỏ và âm thầm bào mòn sự thống nhất của liên minh.

Từ Ukraine đến Moldova – bước kế tiếp trong tham vọng của Kremlin?

Cecire cảnh báo, nếu Ukraine sụp đổ – hoặc chấp nhận một lệnh ngừng bắn theo điều kiện của Moscow – thì Moldova rất có thể sẽ trở thành mục tiêu tiếp theo. Khi đó, nguy cơ lan rộng xung đột tới Romania – một thành viên NATO – sẽ là điều không thể loại trừ. “Đó sẽ là bước thụt lùi nghiêm trọng đối với an ninh châu Âu và lợi ích chiến lược của Mỹ”, Cecire phát biểu.

Cùng ngày, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng đưa ra nhận định tương tự, khi nhấn mạnh: “Cỗ máy chiến tranh của Nga đang tăng tốc, không hề chậm lại”. Ông cảnh báo nếu các quốc gia thành viên không hành động ngay, nguy cơ bị tấn công có thể trở nên hiện hữu chỉ trong vòng 3-5 năm tới.

Theo Rutte, NATO cần tăng cường năng lực phòng thủ tên lửa và phòng không lên gấp 4 lần hiện tại để duy trì sức răn đe đủ mạnh trước một cuộc tấn công tiềm tàng từ Nga.

Moscow đáp trả: Không tấn công trước, nhưng không loại trừ đối đầu

Phía Nga nhiều lần phủ nhận cáo buộc có ý định tấn công các nước NATO. Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Moscow sẽ không tấn công trước, trừ khi bị đe dọa trực tiếp. Tuy nhiên, Nga cũng không giấu sự thù địch khi lên án việc NATO tiếp tục mở rộng về phía Đông và viện trợ vũ khí cho Ukraine, coi đó là hành vi "tham chiến gián tiếp".

Trong khi các thành viên NATO đang cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP như một phản ứng trước “mối đe dọa lâu dài từ Nga”, Điện Kremlin xem động thái này là bằng chứng rõ ràng cho “sự thù địch có hệ thống” từ phương Tây.