Nền kinh tế toàn cầu đối mặt với những ngã rẽ quan trọng

Nhiều nền kinh tế khác đang e ngại khả năng đồng USD mạnh lên - nếu các chính sách của ông Trump khiến lạm phát gia tăng và làm chậm tốc độ cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed)

Sau khi nền kinh tế toàn cầu bắt đầu phục hồi từ những tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, năm 2025 lại mang đến một loạt thách thức mới đầy khó khăn và không kém phần phức tạp.

Trong năm 2024, các ngân hàng trung ương toàn cầu đã dần nới lỏng chính sách lãi suất sau khi thành công trong việc kiềm chế lạm phát mà không gây ra suy thoái kinh tế toàn diện. Thị trường chứng khoán tại Mỹ và châu Âu đã đạt những mức cao kỷ lục, với Forbes công nhận đây là “một năm vinh quang cho giới siêu giàu” khi có thêm 141 tỷ phú mới gia nhập danh sách những người giàu nhất thế giới.

Tuy nhiên, bất chấp những dấu hiệu khởi sắc của nền kinh tế, người dân lại không thể vui mừng, khi phải đối mặt với giá cả tăng cao và cuộc sống ngày càng khó khăn. Sự bất mãn này đã được thể hiện rõ trong các cuộc bầu cử tại nhiều quốc gia. Năm 2025, người dân có thể sẽ phải đối mặt với tình hình kinh tế còn khó khăn hơn, đặc biệt nếu chính quyền của ông Donald Trump gia tăng thuế quan, gây ra một cuộc chiến thương mại. Điều này có thể khiến lạm phát quay lại, kinh tế toàn cầu giảm tốc, hoặc thậm chí cả hai tình huống này xảy ra đồng thời. Tỷ lệ thất nghiệp, mặc dù hiện nay đang ở mức thấp kỷ lục, cũng có thể sẽ tăng lên. Các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông, tình trạng bế tắc chính trị ở Đức và Pháp, và sự bất ổn trong nền kinh tế Trung Quốc càng làm gia tăng sự lo ngại. Trong khi đó, thiệt hại do biến đổi khí hậu đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều quốc gia.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Christine Lagarde, trong một cuộc họp gần đây, đã cảnh báo về một năm 2025 đầy bất ổn. Dù vẫn còn quá sớm để xác định liệu ông Trump có thực hiện những lời hứa áp thuế lên đến 60% đối với hàng hóa Trung Quốc trong chiến dịch tranh cử hay không, nhưng nếu điều này xảy ra, tác động sẽ phụ thuộc vào việc ai sẽ gánh chịu gánh nặng thuế và ai sẽ có khả năng trả đũa.

Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đang phải đối mặt với những thách thức trong việc chuyển đổi sâu rộng, khi sự tăng trưởng của những năm qua dần mất đà. Các chuyên gia kinh tế khuyến nghị Trung Quốc cần giảm sự phụ thuộc vào sản xuất và tìm cách gia tăng thu nhập cho tầng lớp dân cư có thu nhập thấp.

Châu Âu, sau đại dịch, đã tụt lại so với Mỹ, với những vấn đề gốc rễ chưa được giải quyết, từ tình trạng thiếu đầu tư đến thiếu hụt kỹ năng. Đặc biệt, khu vực Eurozone cần phải vượt qua bế tắc chính trị ở hai nền kinh tế lớn nhất là Đức và Pháp để có thể tìm ra hướng đi mới.

Nhiều nền kinh tế khác cũng đang lo ngại về khả năng đồng USD mạnh lên, nếu các chính sách của ông Trump đẩy lạm phát lên cao và làm chậm quá trình giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Điều này có thể khiến vốn đầu tư chảy ra khỏi các nền kinh tế này, đồng thời làm tăng khối nợ bằng USD của họ.

Cuối cùng, các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông có thể tiếp tục ảnh hưởng đến chi phí năng lượng, điều này sẽ tác động lớn đến nền kinh tế toàn cầu, khi năng lượng là yếu tố cốt lõi của mọi nền kinh tế.

Hiện nay, các nhà hoạch định chính sách và thị trường tài chính đang hy vọng nền kinh tế toàn cầu sẽ vượt qua những thách thức này, và các ngân hàng trung ương sẽ có thể quay lại với mức lãi suất bình thường. Tuy nhiên, như Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cảnh báo trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới gần đây: "Hãy chuẩn bị cho một thời kỳ đầy bất ổn."