#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

NATO suy yếu lợi hay hại cho Washington?

Bất chấp những rào cản pháp lý từ Thượng viện, Tổng thống Mỹ vẫn nắm trong tay quyền làm "tê liệt" hệ điều hành của NATO, buộc châu Âu phải cân nhắc một kịch bản sinh tồn mới: Một liên minh quân sự hoàn toàn thiếu vắng dấu chân người Mỹ.

Căng thẳng giữa Mỹ và NATO tiếp tục lộ diện sau cuộc gặp giữa Tổng thư ký Mark Rutte và Tổng thống Donald Trump. Dù được mô tả là “thẳng thắn”, cuộc trao đổi không xóa đi bất đồng khi Washington công khai chỉ trích liên minh vì thiếu ủng hộ trong các chiến dịch quân sự gần đây.

Từ Nhà Trắng đến các tuyên bố chính thức, thông điệp được phát đi khá rõ: Mỹ không hài lòng với mức độ chia sẻ gánh nặng từ các đồng minh. Điều này làm sâu thêm vết nứt vốn đã tồn tại trong nhiều năm.

Tuy nhiên, việc gây sức ép hoặc làm suy yếu NATO không đồng nghĩa mang lại lợi ích trực tiếp cho Mỹ. Ngược lại, nhiều chuyên gia cảnh báo đây có thể là bước đi làm xói mòn chính nền tảng quyền lực toàn cầu của Washington.

Hiện Mỹ duy trì khoảng 84.000 binh sĩ tại châu Âu – một phần không chỉ phục vụ phòng thủ mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp Washington duy trì ảnh hưởng. Nếu lực lượng này bị rút hoặc tái bố trí, không chỉ an ninh châu Âu bị ảnh hưởng mà vai trò dẫn dắt của Mỹ cũng suy giảm đáng kể.

Niềm tin – yếu tố cốt lõi của NATO – đang bị thử thách. Một số quan chức châu Âu thậm chí cho rằng cam kết phòng thủ tập thể không còn mang sức nặng như trước. Khi đồng minh bắt đầu hoài nghi, liên minh dù còn tồn tại về hình thức cũng khó giữ được sức mạnh thực chất.

Trong kịch bản cực đoan hơn, một NATO “không Mỹ” vẫn có thể hình thành. Các nghiên cứu cho thấy châu Âu đủ khả năng duy trì liên minh nếu chấp nhận chi phí lớn: tăng mạnh ngân sách quốc phòng, bổ sung hàng trăm nghìn binh sĩ và tái cấu trúc hệ thống chỉ huy.

Điểm yếu lớn nhất là năng lực răn đe hạt nhân. Dù Anh và Pháp đang tính toán mở rộng vai trò, khoảng trống do Mỹ để lại không dễ lấp đầy trong ngắn hạn. Điều này đồng nghĩa với việc cán cân sức mạnh toàn cầu có thể thay đổi theo hướng khó lường.

Ở chiều ngược lại, nếu NATO suy yếu, các đối thủ chiến lược của Mỹ sẽ là bên hưởng lợi rõ rệt. Việc đánh mất một liên minh quân sự lớn nhất thế giới không chỉ làm giảm sức răn đe mà còn thu hẹp không gian ảnh hưởng của Washington trên bàn cờ quốc tế.

Một nghịch lý đang hiện ra: càng gây sức ép, Mỹ càng khiến NATO – công cụ quyền lực của chính mình – trở nên mong manh hơn.

Câu hỏi không còn là NATO có thay đổi hay không, mà là Mỹ sẵn sàng đánh đổi bao nhiêu để định hình lại liên minh này.