#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

NATO không còn là ưu tiên số một của Washington?

Rạn nứt không chỉ dừng lại ở số lượng binh sĩ mà còn lan sang các tranh chấp thuế quan và sự đổ vỡ của các kế hoạch triển khai tên lửa chiến lược. "Lục địa già" hiện đứng trước ngã ba đường: Hoặc chấp nhận sự lệ thuộc mong manh, hoặc phải thực hiện một cuộc cách mạng chi tiêu quân sự chưa từng có.

Quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hiếm thấy. Quyết định rút khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức chỉ là biểu hiện bề nổi của một xu hướng sâu hơn: Washington đang điều chỉnh ưu tiên, còn châu Âu phải gấp rút thích nghi.

Trong một năm liên tiếp chứng kiến các va chạm từ thuế quan, bất đồng địa chính trị đến cách tiếp cận xung đột, nền tảng hợp tác giữa Mỹ và châu Âu dần xuất hiện vết nứt. Với NATO, rủi ro không nằm ở con số quân rút đi, mà ở tốc độ suy giảm niềm tin — nhanh hơn nhiều so với khả năng tái vũ trang của châu Âu.

Thông tin về việc Mỹ điều chỉnh hiện diện quân sự tại Đức được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang liên quan Iran. Dù một số lãnh đạo châu Âu xem đây là động thái mang tính biểu tượng, nhiều chuyên gia cảnh báo tác động dây chuyền có thể sâu rộng hơn: từ chính sách thuế, triển khai vũ khí đến cân bằng chiến lược khu vực.

Ở chiều ngược lại, Washington không giấu ý định tái phân bổ nguồn lực, ưu tiên những khu vực mà họ cho là mang tính quyết định, đặc biệt tại châu Á. Quan điểm này đi kèm thông điệp rõ ràng: châu Âu cần gánh vác nhiều hơn cho an ninh của chính mình.

Điều đó đặt NATO trước một bài toán khó. Khi “chiếc ô” an ninh của Mỹ có dấu hiệu thu hẹp trong lúc các mối đe dọa vẫn hiện hữu, Đức, Pháp, Anh buộc phải tăng tốc chi tiêu quốc phòng. Tuy nhiên, nguồn lực dù tăng mạnh vẫn đối mặt bài toán hiệu quả.

Sự phân mảnh trong sản xuất và mua sắm vũ khí khiến chi phí bị đội lên, trong khi khả năng phối hợp còn hạn chế. Một châu Âu với nhiều hệ thống vũ khí khác nhau khó đạt được quy mô và hiệu quả như mô hình tập trung của Mỹ. Các dự án hợp tác lớn cũng không ít lần đổ vỡ vì lợi ích quốc gia.

Khoảng trống đáng lo nhất nằm ở năng lực phòng thủ tên lửa. Tốc độ tiêu hao vũ khí trong các xung đột gần đây cho thấy châu Âu vẫn phụ thuộc lớn vào công nghệ và nguồn cung từ Mỹ. Trong khi đó, kế hoạch triển khai thêm năng lực hỏa lực tầm xa của Washington lại đang bị đặt lại.

Bài toán vì thế không đơn thuần là tăng chi tiêu, mà là tái cấu trúc toàn bộ hệ sinh thái quốc phòng. Châu Âu đứng trước hai lựa chọn: tiếp tục dựa vào Mỹ với mức độ phụ thuộc nhất định, hoặc chấp nhận con đường dài hơn để tự chủ — nhưng đầy tốn kém và rủi ro.

Dù xuất hiện những tín hiệu tích cực như đơn hàng quốc phòng tăng mạnh hay sự tham gia của các thành viên mới, vấn đề cốt lõi vẫn chưa có lời giải: làm sao vừa tăng tốc năng lực tự vệ, vừa duy trì được sự gắn kết trong liên minh.

Khi niềm tin bị thử thách, mối đe dọa lớn nhất với NATO có thể không đến từ bên ngoài, mà từ chính những rạn nứt bên trong.