Nâng tầm quốc gia bằng ngoại giao hiện đại

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát đi thông điệp mạnh mẽ về tinh thần tự chủ chiến lược, dứt khoát từ bỏ tư duy hình thức để đưa thực lực quốc gia sánh vai với các cường quốc năm châu.

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định thế giới đang bước vào giai đoạn biến động sâu sắc với những thay đổi mang tính bước ngoặt chưa từng có kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam không thể đứng ngoài dòng chảy phát triển toàn cầu. Việc kết hợp hiệu quả sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, nội lực với ngoại lực được xem là điều kiện tiên quyết để đất nước bứt phá.

Theo Tổng Bí thư, Nghị quyết 06 đặt mục tiêu phát triển đối ngoại tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế quốc gia, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Việt Nam hòa bình, giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là lần đầu tiên đối ngoại được xác định là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên" bên cạnh quốc phòng và an ninh. Đối ngoại không chỉ bảo vệ môi trường hòa bình mà còn phải đóng vai trò tuyến đầu trong nhận diện và hóa giải nguy cơ từ sớm, từ xa.

Năm định hướng lớn cho ngoại giao thời kỳ mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 định hướng chiến lược nhằm đưa ngoại giao Việt Nam chuyển từ tư duy bảo vệ không gian phát triển sang kiến tạo năng lực phát triển quốc gia.

Trước hết, đối ngoại phải đi trước một bước trong việc ngăn ngừa khủng hoảng, giữ vững môi trường hòa bình và xây dựng cục diện quốc tế thuận lợi. Việt Nam ưu tiên củng cố quan hệ với các nước láng giềng, tăng cường đoàn kết ASEAN và duy trì quan hệ cân bằng, hài hòa với các nước lớn trên cơ sở lợi ích chung.

Thứ hai, đối ngoại phải trở thành động lực mở ra những không gian phát triển mới. Trọng tâm không còn chỉ là thu hút nguồn lực mà chuyển sang lựa chọn và nâng chất các dòng vốn, công nghệ và tri thức phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Đặc biệt, ngoại giao công nghệ được xác định là hướng đi chiến lược nhằm kết nối Việt Nam với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, đồng thời tham gia định hình các quy tắc mới liên quan đến AI, dữ liệu số, thương mại số và tiêu chuẩn xanh.

Thứ ba, Việt Nam cần chủ động thể hiện trách nhiệm toàn cầu, tham gia sâu hơn vào các cơ chế đa phương, đóng góp tích cực vào giải quyết những thách thức chung như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, gìn giữ hòa bình và phát triển bền vững.

Thứ tư, đối ngoại phải góp phần nâng tầm vị thế quốc gia, phát huy sức mạnh mềm từ văn hóa, lịch sử và bản sắc dân tộc. Ngoại giao văn hóa, ngoại giao di sản và kết nối cộng đồng người Việt ở nước ngoài được kỳ vọng trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển.

Thứ năm, Việt Nam hướng tới xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại và chuyên nghiệp, đủ năng lực cạnh tranh với nhóm dẫn đầu trong khu vực, từng bước vươn tầm quốc tế.

Từ nhận thức đến hành động

Tổng Bí thư nhấn mạnh Nghị quyết chỉ có giá trị khi được chuyển hóa thành hành động cụ thể. Công tác đối ngoại không phải nhiệm vụ riêng của các cơ quan ngoại giao mà là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị, từ Trung ương đến địa phương.

Các bộ, ngành và địa phương cần nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình hành động với mục tiêu, lộ trình và trách nhiệm rõ ràng. Hiệu quả thực thi phải được đo bằng kết quả thực chất, thay vì hình thức hay báo cáo thành tích.

Cùng với đó là yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cơ chế phối hợp liên ngành, tăng cường ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn trong theo dõi và triển khai các cam kết quốc tế.

Theo Tổng Bí thư, trong một thế giới cạnh tranh ngày càng gay gắt, đối ngoại phải thực sự trở thành lực lượng tiên phong, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia, mở rộng cơ hội phát triển và đưa Việt Nam tiến xa hơn trên bản đồ chính trị, kinh tế toàn cầu.