Nam Á nóng ran: Thế cờ nào cho Ấn Độ và Pakistan?
Căng thẳng giữa hai cường quốc hạt nhân Nam Á tiếp tục leo thang, đẩy khu vực vào vòng xoáy bất ổn mới. Trong bối cảnh đó, giới phân tích quốc tế đồng loạt lên tiếng, phác thảo những kịch bản có thể định hình lại cán cân quyền lực ở Nam Á – nơi bất kỳ một va chạm nào cũng có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng toàn diện.
Rạng sáng 7/5, Ấn Độ bất ngờ khai hỏa tên lửa vào các mục tiêu được nước này xác định là “cơ sở hạ tầng khủng bố” nằm trên lãnh thổ Pakistan và khu vực Kashmir do Islamabad kiểm soát. Đây được xem là đòn đáp trả trực tiếp sau vụ tấn công tại Pahalgam (thuộc Kashmir do Ấn Độ quản lý) hồi tháng 4, khiến 26 dân thường – phần lớn là người Ấn – thiệt mạng. New Delhi cáo buộc bàn tay của chính quyền Pakistan đứng sau vụ việc, dù Islamabad đã kịch liệt phủ nhận.
Chiến dịch quân sự này diễn ra trong bối cảnh bầu không khí giữa hai quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đang đặc quánh mùi thuốc súng. Căng thẳng kéo dài nhiều tuần nay đang chạm ngưỡng bùng phát – điều thế giới không ai mong muốn.
Đáp lại, Pakistan lập tức phản pháo bằng pháo binh, đồng thời tuyên bố đã bắn hạ một số chiến đấu cơ của Ấn Độ. Những tiếng gầm của tên lửa và đại bác không chỉ làm rung chuyển vùng biên giới mà còn đặt ra câu hỏi gai góc: Cuộc đụng độ này sẽ đi tới đâu?
Theo học giả Srujan Palkar thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, chiến dịch của Ấn Độ không phải là một hành động bốc đồng. Đây là nước đi có tính toán, có cảnh báo trước – được thông báo cho các đại diện G20 và nhiều quốc gia khác. Palkar nhấn mạnh: "Trong các chiến dịch quân sự hiện đại, yếu tố dự đoán và khuôn mẫu hành động đóng vai trò then chốt". Bộ Quốc phòng Ấn Độ cũng tuyên bố không có ý định đẩy căng thẳng leo thang thêm, cho thấy chiến dịch lần này nằm trong giới hạn kiểm soát.
Đáng chú ý, Palkar cho rằng một trong những lối thoát tiềm năng chính là Hiệp ước nước sông Indus – thỏa thuận ký từ năm 1960 dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Thế giới, nhằm phân chia nguồn nước từ hệ thống sông Indus giữa hai quốc gia. Theo ông, hiệp ước này đã lạc hậu trước bối cảnh biến đổi khí hậu và công nghệ mới, nhưng cũng chưa từng được điều chỉnh do thiếu cơ chế tái đàm phán. Nếu hai bên thể hiện thiện chí, vấn đề từng là nguyên nhân căng thẳng có thể trở thành cầu nối đối thoại.
Chuyên gia Manal Fatima từ Sáng kiến An ninh Trung Đông (thuộc Hội đồng Đại Tây Dương) lại nhìn vào một góc khác: sự mong manh tột độ của an ninh khu vực Kashmir. Theo bà, xung đột không chỉ là chuyện của hai chính phủ, mà còn đè nặng lên cuộc sống của hàng triệu người dân Kashmir – những người phải sống trong bóng ma chiến tranh qua từng thế hệ. Bà cảnh báo, một cuộc chiến tổng lực sẽ là thảm họa kép: với Pakistan, đó là gánh nặng kinh tế không thể chống đỡ; còn với Ấn Độ – nền kinh tế đang vươn lên toàn cầu – thì bất ổn quân sự sẽ là “cái gai” trên con đường phát triển.
Cả Fatima và Palkar đều đồng thuận rằng: trong một khu vực có vũ khí hạt nhân, mọi leo thang – dù có chủ ý hay vô tình – đều là canh bạc nguy hiểm. Mỹ hiện đóng vai trò trung gian chủ động, với Ngoại trưởng Marco Rubio đã liên lạc với cả New Delhi và Islamabad để kêu gọi hạ nhiệt. Fatima cho rằng Washington cần sử dụng tối đa công cụ ngoại giao, phối hợp với Anh, Ả Rập Xê Út và các nước có ảnh hưởng để chặn đứng nguy cơ khủng hoảng trước khi quá muộn.
Chuyên gia Alex Plitsas, cũng từ Hội đồng Đại Tây Dương, tỏ ra thận trọng nhưng không bi quan. Theo ông, dù hai bên có sự va chạm, nhưng vẫn duy trì cách tiếp cận tương đối kiềm chế, cho thấy cả Ấn Độ lẫn Pakistan đều không muốn đẩy tình hình ra ngoài vòng kiểm soát. Ông nhấn mạnh: “Lịch sử cho thấy, những đòn tấn công có giới hạn như lần này thường kết thúc bằng các giải pháp ngoại giao – miễn là các kênh đối thoại vẫn mở”.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường