Mỹ "tung" siêu bom 13 tấn: Mục tiêu Iran và năng lượng hạt nhân?

Theo giới chuyên gia quân sự, Iran đang đối mặt với mối đe dọa thực sự từ một vũ khí duy nhất có khả năng xuyên phá những cơ sở hạt nhân kiên cố nhất: "siêu bom" phá boongke GBU-57 do Mỹ phát triển.

Trong bối cảnh Israel gia tăng sức ép quân sự nhằm triệt tiêu chương trình hạt nhân của Iran, các chuyên gia quốc phòng đồng thuận rằng: nếu muốn phá hủy những cơ sở hạt nhân được chôn sâu trong lòng núi – như cơ sở làm giàu uranium Fordow – thế giới chỉ có một lựa chọn khả dĩ: siêu bom xuyên boongke GBU-57, hay còn gọi là Massive Ordnance Penetrator (MOP), được Mỹ phát triển dành riêng cho những mục tiêu “bất khả xâm phạm”.

"Quái vật" xuyên núi – vũ khí cho những mục tiêu không dành cho bom thường

Với chiều dài hơn 6 mét, trọng lượng lên tới 13,6 tấn và được bọc trong lớp thép siêu cứng, MOP có khả năng xuyên thủng hơn 60 mét đá núi trước khi phát nổ. Dù mang “hình hài của một quả bom”, MOP là một vũ khí chiến lược đặc biệt, được thiết kế để phá hủy các hầm ngầm vững chắc mà không tạo ra vụ nổ diện rộng.

Đại tá Steve Ganyard, cựu sĩ quan không quân Mỹ, nhấn mạnh: “Bạn không cần loại bom này cho các mục tiêu thông thường. MOP sinh ra để đối phó với những cơ sở quân sự được chôn sâu hàng trăm mét dưới lòng đất – như ở Iran hay Triều Tiên.”

Khác với bom MOAB từng được sử dụng ở Afghanistan năm 2017, GBU-57 không nhằm gây sức ép tâm lý hay sát thương diện rộng mà tập trung vào xuyên phá cấu trúc và tấn công chính xác mục tiêu lõi.

Chìa khóa nằm trong tay Mỹ – và chỉ Mỹ

MOP được Boeing phát triển từ năm 2002, chính thức triển khai từ 2011 và liên tục được nâng cấp. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa một quốc gia nào – kể cả Israel – sở hữu loại bom này hoặc phương tiện có thể triển khai nó. Duy nhất máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của Mỹ đủ khả năng mang theo hai quả MOP trong cùng một phi vụ.

Hiện có 20 chiếc B-2 đang hoạt động, với khả năng tấn công toàn cầu nhờ tầm bay lên đến 19.000 km nếu được tiếp nhiên liệu. Tuy nhiên, để đến Iran, B-2 phải vượt qua hàng loạt hệ thống phòng không và chỉ có thể tấn công chính xác nếu được mở “hành lang an toàn” bằng cách vô hiệu hóa radar và tên lửa phòng không – một chiến dịch phức tạp chưa từng được thực hiện trong chiến tranh hiện đại.

Fordow: Mục tiêu sống còn nếu Mỹ can dự

Cơ sở Fordow – nằm gần thành phố Qom – được xem là pháo đài hạt nhân của Iran, với các hạng mục chôn sâu tới gần 800 mét dưới lòng đất. Trong khi Natanz từng bị Israel tấn công, Fordow vẫn là "khu vực cấm" với mọi chiến dịch quân sự từ trước đến nay.

Nếu Mỹ can dự, giới chuyên gia nhận định Fordow sẽ là mục tiêu tiên quyết, và MOP là vũ khí duy nhất đủ sức xuyên thủng tầng phòng thủ dày đặc tại đây. Tuy nhiên, theo đánh giá của cựu quan chức Lầu Năm Góc Mick Mulroy, chỉ riêng việc phá hủy Natanz và Fordow có thể cần tới hàng chục quả MOP – một chiến dịch quy mô lớn đòi hỏi chuẩn bị kỹ lưỡng và rủi ro không nhỏ.

Israel có thể đi đường vòng – nhưng Mỹ mới có “đòn kết liễu”

Israel được cho là đã chuẩn bị nhiều phương án để vô hiệu hóa Fordow, từ tấn công mạng, biệt kích, đến ám sát các nhà khoa học hạt nhân. Nhưng như ông William Wechsler – cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ – khẳng định, chỉ một cuộc không kích trực tiếp của Mỹ mới đủ khả năng "kết thúc trận đấu".

Trong khi đó, Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực và phát tín hiệu cứng rắn hơn bao giờ hết. Tổng thống Donald Trump, vốn từng ủng hộ giải pháp ngoại giao, giờ đây không ngần ngại cảnh báo Lãnh tụ Tối cao Iran rằng “cái giá có thể là mạng sống”.

Thách thức không nhỏ: MOP không phải “thần dược” chiến trường

Dù sở hữu sức mạnh xuyên phá hàng đầu, MOP không phải không có giới hạn. Theo nhà sử học quân sự Robert Pape, việc triển khai nhiều quả MOP trong cùng một khu vực sẽ buộc B-2 phải bay lâu hơn tại mục tiêu – làm gia tăng rủi ro bị phát hiện. Ngoài ra, phần đáy phẳng của máy bay B-2 khiến nó dễ bị radar đối phương phát hiện nếu bay ở độ cao thấp.

Chiến dịch tấn công cũng cần có kế hoạch “mở đường bầu trời” bằng tên lửa hành trình chống radar – điều không dễ dàng nếu Iran đã tính toán trước các kịch bản không kích chiến lược.