Mỹ - Trung đua chip bán dẫn: Sai lầm đắt giá

Cạnh tranh chip giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng nóng lên.

Hai nền kinh tế hàng đầu thế giới đang không ngừng triển khai các biện pháp trừng phạt mới, khiến giới chuyên gia lo ngại rằng cuộc tranh chấp về chip bán dẫn sẽ càng thêm căng thẳng dưới thời Tổng thống đắc cử Donald Trump.

Theo bài viết trên tạp chí kinh tế Handelsblatt của Đức, các nhà sản xuất chất bán dẫn hàng đầu thế giới đang cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng từ cuộc đối đầu ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc trong ngành công nghiệp này.

Ông Kurt Sievers, Chủ tịch kiêm CEO của nhà sản xuất chip NXP từ Hà Lan, nhấn mạnh rằng việc phân chia ngành chip sẽ là một sai lầm lớn, không chỉ nguy hiểm mà còn tốn kém. Ông cho rằng không một quốc gia nào có thể tự đứng độc lập trong lĩnh vực bán dẫn, và điều này đơn giản là “không thể thực hiện được.” Ông cảnh báo rằng, nếu một quốc gia cố gắng làm như vậy, hệ quả là các thiết bị điện tử sẽ trở nên vô cùng đắt đỏ, không còn phù hợp với khả năng chi trả của người tiêu dùng.

Các chuyên gia từ công ty nghiên cứu thị trường toàn cầu Trendforce cũng đưa ra lời cảnh báo rằng ngành công nghiệp chip sẽ phải đối mặt với một "thời kỳ hỗn loạn" trong tương lai gần, khi mà chính trị, hạn chế thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng tạo ra những biến động lớn. Chi phí sản xuất ngày càng gia tăng do ngành chip không còn được hưởng lợi từ quy mô thị trường toàn cầu như trước, và theo ông Sievers, việc duy trì quy mô thị trường rộng mở là yếu tố sống còn.

Điều này càng trở nên quan trọng khi cả Mỹ và Trung Quốc coi lĩnh vực bán dẫn là mối quan tâm chiến lược đối với an ninh quốc gia. Không chỉ ông Sievers mà ông Jean-Marc Chery, Chủ tịch công ty STMicroelectronics, cũng kêu gọi các chính trị gia tạm dừng các kế hoạch áp dụng hạn chế thêm, bởi vì quá nhiều hạn chế sẽ làm giảm khả năng đổi mới và phát triển trong ngành.

Thậm chí, trong cuối năm 2024, Chính phủ Mỹ đã mở cuộc điều tra đối với các chip bán dẫn sản xuất tại Trung Quốc, lo ngại về sự trợ cấp của Trung Quốc dành cho các sản phẩm này. Nếu cuộc điều tra xác nhận mối lo ngại của Mỹ, chính quyền Tổng thống đắc cử Donald Trump có thể sẽ áp đặt mức thuế cao đối với chip sản xuất tại Trung Quốc.

Ngược lại, Trung Quốc cũng phản công bằng cách mở cuộc điều tra chống độc quyền đối với Nvidia, một trong những nhà cung cấp chip AI lớn nhất thế giới. Trung Quốc cũng tăng cường các biện pháp hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng như gali, germani và antimon sang Mỹ, đồng thời khuyến khích các công ty trong nước xem xét việc thay thế sản phẩm chip Mỹ bằng sản phẩm của các nhà sản xuất nội địa.

Cùng lúc đó, nhiều nhà sản xuất chip phương Tây đang tìm kiếm địa điểm sản xuất ngoài Trung Quốc để tránh thuế quan. Một số đã chuyển dịch sản xuất sang các quốc gia Đông Nam Á. Đây là một xu hướng dự báo sẽ gia tăng mạnh mẽ trong thời gian tới, đặc biệt là khi Tổng thống đắc cử Donald Trump tiếp tục dẫn dắt chính sách đối đầu với Trung Quốc.

Trong bối cảnh này, các nhà sản xuất chip đang chuẩn bị cho những biến động lớn. Công ty Rohm của Nhật Bản, ví dụ, đang theo dõi tình hình và sẵn sàng phản ứng nếu cần thiết. Tuy nhiên, với những thách thức này, ngành công nghiệp chip đang phải đối mặt với những khó khăn lớn. Mặc dù doanh thu của ngành trong năm 2024 được dự đoán sẽ tăng mạnh nhờ sự bùng nổ của chip AI, nhưng nhiều phân khúc khác như chip cho ngành công nghiệp ô tô, máy tính và điện thoại thông minh lại đang gặp khó khăn, và không ít công ty đang phải đối mặt với thua lỗ.

Ông Sievers hy vọng rằng cuộc cạnh tranh trong ngành chip sẽ sớm kết thúc, bởi vì việc đẩy giá lên cao không phải là điều mà bất kỳ nhà sản xuất nào mong muốn. Ông tin rằng các chính phủ cuối cùng sẽ nhận ra hậu quả của việc này.