Mỹ tạm hoãn đòn thuế: Thế giới thở phào hay âm thầm tính toán?

Tổng thống Trump quyết định hoãn áp thuế đối ứng trong 90 ngày để tạo dư địa đàm phán với các đối tác, song vẫn tăng mạnh thuế với hàng hóa Trung Quốc lên 125%. Quyết định này lập tức tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường, nhưng giới chuyên gia vẫn lo ngại về nguy cơ suy thoái và căng thẳng thương mại kéo dài.

Quyết định tạm hoãn áp thuế của Tổng thống Donald Trump không chỉ xoa dịu căng thẳng thương mại, mà còn mở ra cánh cửa đàm phán mới giữa Mỹ và các đối tác toàn cầu – những người đang nắm bắt cơ hội để tái định hình bàn cờ lợi ích.

Mỹ tạm hoãn áp thuế đối ứng trong 90 ngày: Bước lùi chiến lược để tiến xa trong đàm phán

Ngày 9/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức công bố quyết định hoãn thi hành một phần chính sách thuế đối ứng, vốn được lên kế hoạch nhắm vào nhiều đối tác thương mại chủ chốt của Washington. Động thái này, tuy mang tính tạm thời, lại cho thấy một sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận thương mại toàn cầu của chính quyền Mỹ.

Thay vì áp dụng ngay các mức thuế mới từ ngày 9/4 như dự kiến ban đầu, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ trì hoãn chính sách thuế trong vòng 90 ngày, nhằm tạo ra một khoảng thời gian mang tính “đệm chiến lược” cho các cuộc đàm phán song phương và đa phương. Trong thời gian này, các đối tác thương mại của Mỹ sẽ tạm thời chịu mức thuế cơ sở là 10%, bắt đầu từ ngày 5/4 và kéo dài trong ba tháng tới.

Tuy nhiên, Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất nhưng cũng là đối thủ chiến lược đáng gờm nhất của Mỹ – lại không nằm trong diện được hưởng ưu đãi từ quyết định hoãn thuế này. Ngược lại, ông Trump tuyên bố sẽ nâng mức thuế áp lên hàng hóa Trung Quốc lên 125%, có hiệu lực tức thì. “Trung Quốc đã thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với các quy tắc thị trường toàn cầu. Đã đến lúc Mỹ cần đáp trả một cách quyết liệt và rõ ràng,” Tổng thống nhấn mạnh.

Ngoài ra, các loại thuế đã được ban hành trước đó – gồm thuế 25% đối với thép, nhôm từ tháng 3, và thuế với ô tô từ ngày 3/4 – vẫn sẽ tiếp tục có hiệu lực. Mức thuế tương tự đối với linh kiện ô tô cũng sẽ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 3/5.

Thông tin về việc tạm hoãn thuế đã nhanh chóng tạo ra hiệu ứng tức thời trên thị trường tài chính toàn cầu. Các chỉ số chứng khoán lớn của Mỹ đồng loạt bật tăng mạnh: S&P500 tăng 9,5%, Nasdaq tăng hơn 12,2% – mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2001. Giá dầu cũng ghi nhận mức phục hồi hơn 4%, rời khỏi đáy thấp nhất trong vòng bốn năm qua.

Trong phát biểu sau quyết định, Tổng thống Trump chia sẻ rằng ông đã cân nhắc kỹ lưỡng và tham vấn với các thành viên chủ chốt trong nội các, bao gồm Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Thương mại. “Chúng tôi không muốn gây tổn hại tới những quốc gia không đáng bị tổn hại. Nhiều nước đang sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán và chúng tôi tôn trọng thiện chí đó,” ông nói. Đồng thời, ông khẳng định: “Chúng tôi muốn làm điều đúng đắn, không chỉ cho nước Mỹ mà còn cho cả thế giới.”

Phản ứng quốc tế và trong nước: Lạc quan thận trọng và những lo ngại ngấm ngầm

Bên trong nước Mỹ, nhiều quan chức trong chính quyền và giới lập pháp Cộng hòa đồng loạt lên tiếng bảo vệ và tán dương quyết định của Tổng thống Trump. Stephen Miller – Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng phụ trách chính sách – nhận định rằng chiến lược của Tổng thống là "một bước ngoặt ngoạn mục trong tiến trình cải tổ hệ thống thương mại toàn cầu vốn đã rệu rã suốt nhiều thập kỷ".

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cũng không giấu sự tán thưởng: “Tổng thống Trump đã tạo ra đòn bẩy chiến lược và đưa nhiều quốc gia vào vị trí buộc phải thương lượng.”

Từ phía Canada, Thủ tướng Mark Carney đánh giá đây là “một khoảng lặng quý giá” giúp ổn định nhịp đập của kinh tế toàn cầu. Chính phủ Anh thì bày tỏ sự bình tĩnh và kiên định tiếp tục đối thoại thương mại với Mỹ. “Chiến tranh thương mại không có người thắng. Vì công ăn việc làm và sinh kế của người dân, chúng tôi sẽ đàm phán một cách điềm đạm,” người phát ngôn chính phủ Anh phát biểu.

Tuy nhiên, bất chấp sự lạc quan từ chính giới và thị trường, giới chuyên gia kinh tế vẫn tỏ ra dè dặt. Joe Brusuelas – kinh tế trưởng của công ty tư vấn RSM US – cảnh báo rằng việc tạm hoãn chính sách thuế chưa chắc đủ sức ngăn chặn nguy cơ suy thoái. Trong một báo cáo gửi khách hàng, các nhà phân tích của Goldman Sachs đưa ra ước đoán: xác suất Mỹ rơi vào suy thoái trong 12 tháng tới lên tới 45%.

Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), bà Ngozi Okonjo-Iweala, thẳng thắn chỉ rõ: xung đột thương mại Mỹ - Trung có thể khiến thương mại hàng hóa giữa hai nước sụt giảm tới 80%, qua đó kéo lùi đà phục hồi kinh tế toàn cầu. Bà kêu gọi các thành viên WTO “hành xử với trách nhiệm và nỗ lực giải quyết bất đồng thông qua hợp tác và đối thoại”.