Mỹ tái khởi động Chiến dịch Tự do tại vùng Vịnh?

Từ những cuộc điện đàm cân não giữa ông Donald Trump và Thái tử Mohammed bin Salman, một hành lang hàng hải dưới sự bảo hộ của "mái vòm" hỏa lực Mỹ đang dần hình thành, thách thức trực diện sức ép từ phía Iran.

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman bắt tay Tổng thống Mỹ Donald Trump, tại hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 ở Osaka, Nhật Bản. 

Sau thời gian ngắn đình trệ, Saudi Arabia và Kuwait đã chính thức khôi phục quyền tiếp cận căn cứ quân sự và không phận cho lực lượng Mỹ.

Đây được xem là bước đi then chốt giúp Washington nối lại chiến dịch bảo vệ tàu thương mại qua eo biển Hormuz — tuyến vận tải năng lượng huyết mạch đang liên tục bị đe dọa bởi xung đột Mỹ - Iran.

Theo các quan chức Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang lên kế hoạch tái triển khai nhiệm vụ hộ tống tàu hàng với sự tham gia của Hải quân và Không quân Mỹ. Chiến dịch từng bị gián đoạn chỉ sau 36 giờ triển khai hồi đầu tuần.

Dù thời điểm chính thức chưa được công bố, Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định kế hoạch có thể được kích hoạt trở lại ngay trong tuần này.

Rạn nứt giữa Mỹ và đồng minh Vùng Vịnh

Việc bảo vệ tuyến hàng hải qua Hormuz đòi hỏi Mỹ phải sử dụng quy mô không quân lớn nhằm đối phó nguy cơ tên lửa và UAV từ Iran. Vì vậy, quyền sử dụng căn cứ và không phận tại Saudi Arabia và Kuwait mang ý nghĩa sống còn.

Tuy nhiên, chiến dịch này cũng làm lộ rõ những rạn nứt hiếm thấy giữa Washington và các đồng minh Vùng Vịnh.

Nguồn tin khu vực cho biết Riyadh từng tạm hạn chế quyền tiếp cận của Mỹ do lo ngại Washington chưa có phản ứng đủ mạnh trước các cuộc tấn công từ Iran. Saudi Arabia và nhiều quốc gia láng giềng e ngại họ có thể trở thành mục tiêu trực tiếp nếu xung đột leo thang.

Ông Trump được cho là đã phải liên tiếp điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman để tháo gỡ căng thẳng. Chỉ sau các cuộc thương lượng trực tiếp, quyền sử dụng không phận mới được nối lại.

Phía Nhà Trắng phủ nhận tồn tại “lệnh cấm chính thức”, đồng thời khẳng định Mỹ luôn thông báo trước với đồng minh về các hoạt động quân sự tại khu vực.

Hormuz tiếp tục phủ bóng lên an ninh toàn cầu

Theo kế hoạch, các tàu thương mại sẽ di chuyển qua hành lang hàng hải đã được rà phá mìn dưới sự bảo vệ của chiến hạm, tiêm kích, trực thăng và UAV Mỹ.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Washington đã dựng một “mái vòm hỏa lực” trên eo biển Hormuz nhằm bảo vệ tự do hàng hải 24/7.

Căng thẳng tiếp tục leo thang khi ngày 7/5, Mỹ và Iran đồng loạt cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Iran đã phóng tên lửa nhằm vào các tàu khu trục Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz để vào vịnh Oman. Đáp trả, Mỹ tiến hành không kích vào loạt mục tiêu quân sự Iran, bao gồm bệ phóng tên lửa, trung tâm điều khiển UAV và hệ thống trinh sát.

Đây được xem là cuộc đối đầu trực tiếp nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa hai bên có hiệu lực hồi tháng trước.

Dù ông Trump mô tả các đòn không kích chỉ là “cú chạm nhẹ”, Nhà Trắng vẫn phát đi cảnh báo cứng rắn rằng Mỹ sẽ hành động mạnh hơn nếu Iran không sớm đạt thỏa thuận mới.

Trong lúc đó, các quốc gia Vùng Vịnh ngày càng lo ngại nguy cơ bị kéo sâu vào xung đột. Tehran cũng liên tiếp cảnh báo sẽ đáp trả mạnh nếu lãnh thổ các nước khu vực bị sử dụng cho bất kỳ chiến dịch quân sự nào nhằm vào Iran.