Mỹ Siết Chặt Thỏa Thuận Thương Mại – “Tối Hậu Thư” Trước Hạn Chót 9/7

- Trong bối cảnh hạn chót ngày 9/7 đang đến gần, Mỹ đẩy nhanh tiến độ ký kết loạt thỏa thuận thương mại với các đối tác toàn cầu. Đồng thời, Washington phát đi cảnh báo cứng rắn: nếu không đạt thỏa thuận đúng hạn, mức thuế cao kỷ lục sẽ được áp dụng từ ngày 1/8. Đây không chỉ là một bước đi thương mại mà còn là đòn bẩy chính trị trước thềm bầu cử.

1. Mỹ Đặt Hạn Chót – Tạo “Cây Gậy Thuế Quan”

- Từ tháng 4/2025, Mỹ công bố khung thuế quan “tạm hoãn” từ 10% đến 70% đối với hàng hóa từ các quốc gia chưa đạt thỏa thuận. Chiến lược này được triển khai theo mô hình: “áp lực đàm phán trước – trừng phạt sau”.

- Nay, với thời hạn 9/7 sắp tới, Mỹ tuyên bố sẽ kích hoạt toàn bộ thuế mới từ ngày 1/8, nếu không có tiến triển thực chất. Điều này tạo áp lực rất lớn lên các nước phụ thuộc vào thị trường Mỹ, đặc biệt là các nước châu Á và châu Âu.

2. Những Quốc Gia Đã Kịp “Chốt Deal”

- Một số nước đã nhanh chóng phản hồi trước “tối hậu thư” từ Mỹ:

- Anh: Hai bên thống nhất giảm thuế ô tô từ 27,5% xuống 10%, đổi lại Anh mở cửa thị trường ethanol và thịt bò Mỹ. Đây được xem là mẫu hình "đối tác win-win" có kiểm soát.

- Trung Quốc: Đạt thỏa thuận khung cuối tháng 6, trong đó Mỹ nới lỏng kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao, còn Trung Quốc cam kết mở cửa với đất hiếm và vật liệu chiến lược.

- Việt Nam: Hai bên đồng thuận mức thuế 20% cho hàng xuất trực tiếp, 40% cho hàng trung chuyển. Đồng thời, Việt Nam giảm thuế nhập khẩu còn 0% cho một số sản phẩm Mỹ như bông, đậu tương, năng lượng.

- Các quốc gia này không chỉ giữ được quyền tiếp cận thị trường Mỹ, mà còn tránh được những cú sốc chuỗi cung ứng và xuất khẩu.

3. Ai Còn Trên Bàn Đàm Phán?

- Một số quốc gia lớn vẫn đang trong quá trình đàm phán:

Liên minh châu Âu (EU): Muốn được miễn thuế ô tô và thép, đồng thời bảo vệ các ngành chiến lược như bán dẫn, dược phẩm và rượu mạnh. EU sẵn sàng chấp nhận thuế cơ bản 10%, nhưng yêu cầu miễn trừ riêng biệt.

Hàn Quốc, Ấn Độ và một số nền kinh tế mới nổi đang chạy đua với thời gian. Mỹ tuyên bố sẽ có thể gia hạn cho các quốc gia đàm phán “nghiêm túc”, nhưng không có gì đảm bảo chắc chắn.

Nếu không đạt được thỏa thuận trước 9/7, thuế cao sẽ được áp dụng toàn phần, kéo theo nhiều hệ lụy cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

4. Đòn Bẩy Chính Trị và Tác Động Kinh Tế

- Việc Mỹ áp đặt “tối hậu thư” không chỉ mang tính thương mại mà còn mang đậm tính toán chính trị. Trong năm bầu cử, chính quyền Trump đang cố gắng thể hiện lập trường cứng rắn, ưu tiên “nước Mỹ trước tiên” và bảo vệ ngành sản xuất nội địa.

- Tuy nhiên, việc áp thuế hàng loạt có thể dẫn tới:

Gia tăng căng thẳng thương mại toàn cầu

Nguy cơ bị trả đũa

Gián đoạn chuỗi cung ứng, làm tăng giá hàng hóa, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và nguyên vật liệu chiến lược

5. Kết Luận: Đồng Hồ Đang Đếm Ngược

- Ngày 9/7 là hạn chót. Ngày 1/8 là thời điểm “ra đòn”. Các nước chưa đạt thỏa thuận đang đứng trước một ngã rẽ: hoặc nhượng bộ để giữ thị trường, hoặc chấp nhận đối mặt với thuế quan nặng nề.

- Chiến thuật của Mỹ lần này không còn là đàm phán đa phương, mà là “thỏa thuận song phương có điều kiện”, với luật chơi do Washington đặt ra. Trong cuộc chơi này, nhanh tay và thực dụng là yếu tố sống còn.