Mỹ rút 5.000 quân khỏi Đức để "dằn mặt" đồng minh?

Khi các căn cứ quân sự biến thành quân bài mặc cả, cấu trúc an ninh châu Âu sau Chiến tranh Lạnh đang lung lay dữ dội hơn bao giờ hết.

Số lượng căn cứ quân sự của Mỹ tại châu Âu.

Lầu Năm Góc xác nhận kế hoạch rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức trong 6–12 tháng tới, đồng thời hủy triển khai một đơn vị hỏa lực tầm xa dự kiến đồn trú tại đây. Động thái diễn ra ngay sau những phát ngôn bị Washington coi là “thiếu xây dựng” từ phía Berlin.

Đức hiện vẫn là trung tâm hiện diện quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu với khoảng 35.000 binh sĩ, giữ vai trò then chốt về hậu cần và huấn luyện. Vì vậy, bất kỳ sự cắt giảm nào cũng mang ý nghĩa vượt ra ngoài con số thuần túy.

Mâu thuẫn lan rộng trong NATO

Quyết định này phản chiếu sự rạn nứt ngày càng rõ giữa Mỹ và các đồng minh liên quan đến chiến dịch tại Iran. Tây Ban Nha công khai phản đối từ đầu, trong khi Italy – dù giữ lập trường trung dung – cũng từ chối cho phép sử dụng căn cứ quân sự phục vụ chiến sự.

Phản ứng từ Washington khá gay gắt. Tổng thống Donald Trump chỉ trích các đồng minh “thiếu hỗ trợ”, thậm chí để ngỏ khả năng rút thêm quân khỏi Italy và Tây Ban Nha.

Ở chiều ngược lại, Rome và Madrid bác bỏ cáo buộc, nhấn mạnh hợp tác an ninh vẫn được duy trì nhưng không đồng nghĩa với việc tham gia mọi chiến dịch quân sự.

Căn cứ chiến lược thành điểm nóng chính trị

Các căn cứ Mỹ tại châu Âu từ lâu là “bàn đạp” cho các chiến dịch toàn cầu. Tại Italy, căn cứ Sigonella trở thành tâm điểm tranh cãi khi chính phủ nước này hạn chế việc sử dụng cho mục đích quân sự ngoài khuôn khổ thỏa thuận.

Tại Tây Ban Nha, các căn cứ Rota và Morón vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng Madrid giữ lập trường thận trọng, từ chối hỗ trợ trực tiếp cho các hoạt động tấn công.

Không chỉ dừng ở bất đồng chiến lược, căng thẳng còn lan sang cả phát ngôn ngoại giao, khiến quan hệ giữa Washington và một số thủ đô châu Âu thêm phần nhạy cảm.

Rủi ro chiến lược và bài toán lợi ích

Việc thu hẹp hiện diện quân sự vấp phải nhiều ý kiến phản đối ngay trong nội bộ Mỹ. Các nhà lập pháp và chuyên gia cảnh báo động thái này có thể làm suy giảm năng lực triển khai toàn cầu, đồng thời gây tổn thất kinh tế lớn.

Một số quan điểm cho rằng, gây sức ép với đồng minh có thể phản tác dụng, làm suy yếu chính lợi ích chiến lược của Washington. Quốc hội Mỹ thậm chí đã đặt ra các ràng buộc nhằm hạn chế việc cắt giảm quân số quá nhanh tại châu Âu.

Dẫu vậy, cũng có nhận định đây chỉ là “đòn bẩy chính trị”, nhằm buộc các đồng minh chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn thay vì một thay đổi dài hạn.

Thế trận đang được định hình lại

Từ một quyết định rút quân, câu chuyện nhanh chóng mở rộng thành phép thử đối với cấu trúc an ninh xuyên Đại Tây Dương. Khi lợi ích quốc gia ngày càng được đặt lên hàng đầu, sự đồng thuận trong NATO không còn là điều mặc định.

Nếu căng thẳng kéo dài, trật tự liên minh có thể bước vào giai đoạn tái định hình, nơi hợp tác vẫn tồn tại nhưng đi kèm nhiều điều kiện và toan tính hơn.