Mỹ phát cảnh báo an ninh khẩn cấp tại Iran trước thềm đàm phán song phương

Đại sứ quán ảo của Mỹ tại Iran rạng sáng ngày 6/2 đã phát đi cảnh báo an ninh khẩn cấp, kêu gọi công dân Mỹ rời khỏi Iran ngay lập tức và chủ động xây dựng kế hoạch xuất cảnh mà không trông chờ vào sự hỗ trợ của Chính phủ Mỹ. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Iran gia tăng, ngay trước thềm cuộc đàm phán song phương dự kiến diễn ra tại Oman vào ngày thứ Sáu.

Theo các nguồn tin ngoại giao, hiện chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy Washington và Tehran đã đạt được đồng thuận về nội dung chương trình nghị sự. Phái đoàn Mỹ dự kiến có sự tham gia của Đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner – con rể của Tổng thống Donald Trump. Phía Iran được cho là sẽ do Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.

Nếu diễn ra, đây sẽ là cuộc tiếp xúc chính thức đầu tiên giữa Mỹ và Iran kể từ khi căng thẳng leo thang vào tháng 6 năm ngoái, thời điểm bùng phát cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Israel. Khi đó, Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào ba cơ sở hạt nhân trọng yếu của Iran, gây thiệt hại nghiêm trọng và đẩy quan hệ hai nước xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.

Triển vọng đàm phán hiện vẫn đối mặt với nhiều nghi ngại. Ban đầu, cuộc gặp được đề xuất tổ chức tại Istanbul với vai trò trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ và sự tham dự của ngoại trưởng một số quốc gia trong khu vực như Ai Cập, Qatar, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, vào phút chót, Tehran đã đề nghị thay đổi địa điểm sang Oman và thu hẹp khuôn khổ đối thoại chỉ còn song phương, làm dấy lên lo ngại về tính bao trùm và khả năng đạt được kết quả thực chất.

Các diễn biến ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại Vùng Vịnh trong những tuần gần đây. Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn, cảnh báo khả năng tiến hành không kích nếu Iran không chấp thuận các yêu cầu then chốt của Washington.

Theo các nguồn tin, Mỹ yêu cầu Iran từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu, chấp nhận giới hạn chương trình tên lửa đạn đạo, đồng thời chấm dứt hỗ trợ tài chính và quân sự cho các nhóm vũ trang tại Trung Đông. Phía Iran lập tức bác bỏ, cho rằng các yêu cầu này xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia, đồng thời cảnh báo sẽ có biện pháp đáp trả, bao gồm khả năng nhắm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ trong khu vực và Israel.

Căng thẳng càng trở nên phức tạp hơn khi làn sóng biểu tình bùng phát trên khắp Iran từ đầu năm nay, buộc chính quyền Tehran phải siết chặt kiểm soát an ninh. Trước đó, Tổng thống Trump từng đề cập khả năng can thiệp nhằm ủng hộ người biểu tình, song cho đến nay vẫn chưa có hành động quân sự cụ thể nào được triển khai.