Mỹ muốn trực tiếp giám sát hạt nhân Iran

Bất chấp các tuyên bố phủ nhận gay gắt từ phía Bộ Ngoại giao Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa khẳng định các thanh sát viên Mỹ sẽ trực tiếp tham gia cùng phái đoàn quốc tế để kiểm tra trữ lượng uranium tại nước này. Động thái cứng rắn này diễn ra ngay trước thềm vòng đàm phán quyết định nhằm chấm dứt hoàn toàn cuộc xung đột Mỹ - Iran.

Bản ghi nhớ Islamabad được ký kết bất ngờ trở thành chiếc vòng kim cô pháp lý, buộc Tehran phải đối mặt với thực tế giám sát hạt nhân toàn diện từ phương Tây.

Mỹ muốn trực tiếp giám sát hạt nhân Iran

Ông Trump tuyên bố các thanh sát viên Mỹ sẽ tham gia cùng đoàn chuyên gia của IAEA trong các đợt kiểm tra uranium và cơ sở hạt nhân tại Iran trong thời gian tới.

Phát biểu trên Fox News ngày 24/6, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết chưa cần triển khai ngay lập tức, song các đoàn thanh sát sẽ được đưa tới Iran vào "thời điểm thích hợp". Theo ông Trump, một phần vật liệu hạt nhân của Tehran hiện nằm dưới những khu vực bị phá hủy sau các đợt không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran trước đó.

Trước đó, Tổng thống Mỹ nhiều lần khẳng định Iran sẽ cho phép thanh sát viên quốc tế quay trở lại, dù phía Tehran liên tục bác bỏ thông tin này.

Cùng ngày, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi xác nhận cơ quan này đang chuẩn bị các bước cần thiết để kiểm tra các cơ sở hạt nhân của Iran. Ông cho biết bản ghi nhớ được ký kết giữa Mỹ và Iran quy định rõ mọi hoạt động liên quan đến vật liệu và cơ sở hạt nhân phải chịu sự giám sát đầy đủ của IAEA.

Theo ông Grossi, việc thanh sát là điều chắc chắn sẽ diễn ra, dù thời điểm cụ thể có thể trong vài ngày hoặc vài tuần tới.

Trước đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng tuyên bố Iran đã đồng ý để các thanh sát viên quay lại nước này. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận thông tin trên và nhấn mạnh đây vẫn là nội dung đang được đàm phán.

Bên cạnh vấn đề hạt nhân, ông Trump còn cho biết Iran đã cam kết không áp đặt bất kỳ loại phí hay hạn chế nào đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược của thế giới. Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo Washington sẽ chấm dứt đàm phán nếu cam kết này không được thực hiện.

Trong một diễn biến khác, các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran dự kiến nối lại vào ngày 30/6 với sự tham gia hỗ trợ của các bên trung gian. Mục tiêu là thúc đẩy tiến trình hướng tới một thỏa thuận toàn diện liên quan đến chương trình hạt nhân, dỡ bỏ trừng phạt và hợp tác kinh tế.

Theo các nguồn tin ngoại giao, hai bên đã nhất trí thành lập bốn nhóm công tác chuyên trách nhằm xử lý các vấn đề then chốt, mở đường cho các vòng thương lượng tiếp theo.