Mỹ - Iran kéo căng cuộc chiến dầu

Chuỗi tập kích trả đũa nhắm vào các tàu chở dầu và chiến hạm tại eo biển Hormuz khiến triển vọng hạ nhiệt xung đột giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc. Biến động quân sự tại nút thắt vận tải chiếm gần 20% nguồn cung toàn cầu này đang đẩy giá dầu thô Brent tiệm cận mốc 100 USD/thùng, làm dấy lên mối lo ngại về làn sóng lạm phát mới.

Cuộc giằng co giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz ngày càng quyết liệt với các vụ tấn công tàu dầu liên tiếp, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu Brent lên mức 96,28 USD/thùng.

Kể từ ngày 28/2/2026, cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm gián đoạn hoạt động giao thông tại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu trước chiến sự. Trong 24 giờ gần đây, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố tấn công 3 tàu chở dầu Iran, trong khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào tàu sân bay và tàu khu trục Mỹ. Bước leo thang từ tàu dầu sang chiến hạm quân sự phản ánh tính toán chiến lược của cả hai bên trong việc kiểm soát tuyến hàng hải quan trọng này. Phong tỏa cảng Iran từ tháng 4 đã cắt đứt nguồn thu từ xuất khẩu dầu, buộc Tehran tìm cách khác để duy trì vận chuyển năng lượng.

Giá dầu Brent đã tăng lên 96,28 USD/thùng vào ngày 4/9, cao nhất kể từ tháng 7, so với khoảng 70 USD trước chiến tranh. Tại Mỹ, giá diesel trung bình đạt 5,85 USD/gallon (tương đương 1,55 USD/lít) vào cùng ngày. Tuy nhiên, dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler cho thấy lưu lượng tàu qua Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với các tuyên bố của Washington. Sự chênh lệch này phản ánh thực tế rằng hoạt động vận tải chưa trở lại bình thường trước chiến sự, dù một phần hoạt động đã được khôi phục. Nếu căng thẳng tiếp tục, giá dầu có khả năng vượt ngưỡng 100 USD/thùng, gây thêm sức ép lên kinh tế toàn cầu.

Các ngành năng lượng, vận tải biển, hóa chất và sản xuất chịu tác động trực tiếp từ tình hình ở Hormuz. Công ty dầu khí, hãng vận tải biển, nhà cung cấp nhiên liệu hàng không và các doanh nghiệp phụ thuộc vào chi phí năng lượng thấp sẽ phải điều chỉnh chi phí hoạt động. Các ngành xuất khẩu phụ thuộc vào chi phí vận chuyển cũng chịu áp lực tăng giá. Tại Mỹ, theo khảo sát Reuters/Ipsos cuối tháng 8, chỉ 31% người được hỏi ủng hộ cuộc chiến, trong khi 63% phản đối, tạo sức ép chính trị khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp diễn ra.

Theo các chuyên gia, cả Mỹ và Iran đều khó lùi bước vì bất kỳ nhượng bộ nào cũng sẽ bị coi là dấu hiệu thất thế. Nếu không có thỏa thuận chính trị, xu hướng leo thang nhiều khả năng sẽ tiếp tục. Các cuộc tấn công tương hỗ có thể còn diễn ra, tuy nhiên cần lưu ý rằng nguy cơ tính toán sai lầm vẫn tồn tại. Bên chiếm ưu thế cuối cùng có thể là bên có khả năng chịu đựng những tổn thất và sức ép kinh tế lâu dài hơn. Iran vẫn tìm cách chống lại phong tỏa và gia tăng chi phí mà Washington phải gánh chịu.