Mỹ dùng thuế quan làm đòn bẩy: Ai được, ai mất?

Mỹ khởi động làn sóng áp thuế mới quy mô lớn nhắm vào hàng loạt quốc gia, bao gồm cả đồng minh như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Canada, với lý do bảo vệ an ninh quốc gia và trừng phạt chính sách “chống Mỹ”. Một số nước đạt được thỏa thuận giảm thuế, nhưng phần lớn đối mặt mức thuế tăng cao, có hiệu lực từ 1/8/2025.

Trong khi vài quốc gia may mắn né được đòn thuế bằng những thỏa thuận kịp thời với chính quyền Tổng thống Trump, hàng chục nước khác đã chính thức lọt vào tầm ngắm của Washington – với thư cảnh báo thuế quan như lời tuyên chiến mềm từ Nhà Trắng.

Ngay sau khi thời hạn hoãn áp thuế đối ứng kết thúc vào ngày 9/7, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tung đòn thuế quy mô lớn nhắm vào hàng loạt quốc gia – không loại trừ cả các đồng minh lâu năm như Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Với lý do "bảo vệ an ninh quốc gia" và "trừng phạt các chính sách chống Mỹ", ông Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế nhập khẩu lên tới 200% đối với dược phẩm nước ngoài và 30% đối với hàng hóa từ EU, Mexico, Libya, Sri Lanka, Iraq, Algeria, trong khi Canada – đối tác thương mại lớn thứ ba của Mỹ – sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn, lên đến 35%.

Mức thuế phụ 10% cũng sẽ được áp với tất cả quốc gia “ủng hộ hoặc liên quan đến chính sách đối đầu của nhóm BRICS”, trong đó có Brazil, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Nam Phi và một số nước khác. Brunei và Moldova bị áp mức thuế 25%, còn Philippines gánh 20%. Brazil đặc biệt bị điểm danh với lý do “cuộc săn phù thủy” nhằm vào cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, kéo theo mức thuế tăng vọt lên 50%.

Không dừng lại ở hàng hóa, ông Trump còn tuyên bố sẽ đánh thuế 50% lên đồng, sau khi tiến hành “đánh giá an ninh quốc gia toàn diện”.

Các mức thuế quan mới dự kiến sẽ có hiệu lực từ 1/8/2025, đồng nghĩa với việc các quốc gia có chưa đầy 3 tuần để đàm phán trước khi bị cuốn vào làn sóng bảo hộ mới từ Washington.

Một số nước thoát thuế – hoặc đạt được thỏa thuận mềm hơn – trong cuộc "ra quân" lần này gồm:

Trung Quốc: từ mức 145% trước đó, Mỹ đồng ý áp mức thuế chung 30% đến hết ngày 12/8.

Anh: giữ mức 10% cho ô tô (giới hạn 100.000 xe/năm), và miễn thuế linh kiện hàng không.

Indonesia: giảm từ 32% xuống còn 19%.

* Canada và Mexico cũng bị áp thuế riêng 25% đối với fentanyl, chất bị cáo buộc góp phần vào khủng hoảng opioid tại Mỹ.