Mỹ "dằn mặt" đồng minh NATO?

Phát biểu mới từ Washington cho thấy khả năng Mỹ sẽ xem xét lại quan hệ với NATO, sau khi liên minh này không đáp ứng kỳ vọng hỗ trợ trong xung đột với Iran.

Việc Tây Ban Nha đóng cửa không phận và sự do dự của Anh đã chạm tự ái của Nhà Trắng, kích hoạt kịch bản Mỹ "rút ống thở" đối với an ninh lục địa già.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington có thể đánh giá lại toàn bộ mối quan hệ với NATO sau khi cuộc xung đột với Iran khép lại.

Tuyên bố này phản ánh sự không hài lòng ngày càng rõ của Mỹ trước mức độ hỗ trợ hạn chế từ các đồng minh. Theo ông Rubio, việc nhiều quốc gia NATO từ chối tạo điều kiện về căn cứ hoặc không phận đã đặt ra câu hỏi về tính cân bằng trong liên minh.

“Nếu chỉ là Mỹ đứng ra bảo vệ châu Âu, trong khi khi cần thiết lại không nhận được sự hỗ trợ tương xứng, thì đó không phải là một thỏa thuận hợp lý”, ông nhấn mạnh, đồng thời khẳng định một liên minh bền vững phải mang lại lợi ích hai chiều.

Căng thẳng gia tăng khi phần lớn thành viên NATO không ủng hộ đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc phối hợp đảm bảo an ninh tại Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải then chốt đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khu vực này đang đứng trước nguy cơ gián đoạn sau các diễn biến quân sự gần đây.

Dù vậy, phía Mỹ vẫn khẳng định tuyến vận tải sẽ được khơi thông, bằng đàm phán hoặc bằng sự tham gia của một liên minh rộng hơn nhằm đảm bảo tự do hàng hải.

Bất đồng không chỉ dừng ở quan điểm chiến lược mà còn thể hiện qua hành động cụ thể của các đồng minh. Tây Ban Nha đã đóng cửa không phận đối với các chuyến bay quân sự Mỹ liên quan chiến dịch, đồng thời từ chối cho sử dụng căn cứ. Lập trường này nối dài quan điểm giữ khoảng cách với xung đột tại Trung Đông.

Trong khi đó, Anh ban đầu cũng từ chối hỗ trợ, trước khi điều chỉnh và cho phép sử dụng căn cứ trong phạm vi hạn chế. Sự thay đổi này phần nào xoa dịu căng thẳng, nhưng chưa đủ để giải quyết khác biệt cốt lõi.

Giới quan sát cho rằng khả năng triển khai sức mạnh của Mỹ tại Trung Đông phụ thuộc đáng kể vào hạ tầng của các đồng minh NATO – từ căn cứ, hậu cần đến quyền tiếp cận không phận. Khi những yếu tố này bị hạn chế, hiệu quả chiến lược của Washington cũng bị ảnh hưởng.

Trong bối cảnh đó, việc Mỹ đặt lại vấn đề với NATO không chỉ là phản ứng ngắn hạn, mà còn là tín hiệu cho một giai đoạn điều chỉnh sâu hơn trong cấu trúc liên minh.