Mỹ bất ngờ áp thuế chống bán phá giá cao với tôm Việt Nam: Liệu có sai sót?

Theo thông báo mới nhất từ Bộ Thương mại Mỹ (DOC), mức thuế chống bán phá giá tôm nhập khẩu từ Việt Nam trong đợt rà soát lần thứ 19 (giai đoạn 1/2/2023 - 31/1/2024) đã khiến nhiều doanh nghiệp và giới chuyên gia bất ngờ vì mức tăng đột biến và không theo thông lệ.

Trong kết quả sơ bộ công bố rạng sáng nay (giờ Việt Nam), DOC xác định Công ty Thông Thuận không có hành vi bán phá giá nên vẫn được áp thuế 0%. Tuy nhiên, Công ty Cổ phần Thủy sản Sóc Trăng (STAPIMEX) lại bị áp thuế tới 35,29%. Mức thuế này cũng được áp dụng với 22 doanh nghiệp khác vốn đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không thuộc nhóm bị điều tra bắt buộc.

Mỹ bất ngờ áp thuế chống bán phá giá cao với tôm Việt Nam: Liệu có sai sót?

Phản ứng từ phía Việt Nam: Quan ngại và nghi ngờ nhầm lẫn

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) bày tỏ sự lo ngại sâu sắc và cho rằng kết quả sơ bộ này hoàn toàn bất thường. Theo VASEP, trong suốt 19 năm Việt Nam tham gia các đợt rà soát thuế chống bán phá giá từ Mỹ, chưa từng có doanh nghiệp nào bị áp mức thuế sơ bộ cao đến hai con số.

VASEP dẫn lại trường hợp tương tự từng xảy ra ở lần rà soát thứ 12, khi Công ty CP Thực phẩm Sao Ta (FIMEX) từng bị áp thuế sơ bộ 25,76% do lỗi tính toán, nhưng sau đó mức thuế này đã được điều chỉnh xuống chỉ còn 4,58% trong kết quả cuối cùng. Dựa trên kinh nghiệm này, VASEP cho rằng rất có thể đã xảy ra sai sót trong tính toán hoặc dữ liệu, dẫn đến mức thuế bất hợp lý trong kỳ POR19 lần này.

Đại diện STAPIMEX cũng khẳng định doanh nghiệp đã chuẩn bị kỹ lưỡng và tự tin về hồ sơ, số liệu. Do đó, việc bị áp thuế cao như vậy là điều khó lý giải. Công ty cho biết sẽ nhanh chóng cung cấp thêm thông tin, chứng từ để làm rõ và mong đợi kết quả cuối cùng sẽ công bằng và phản ánh đúng thực tế – rằng doanh nghiệp Việt Nam không bán phá giá vào thị trường Mỹ.

Tác động tiêu cực và lời kêu gọi từ VASEP

Mặc dù kết quả sơ bộ chưa có hiệu lực ngay và còn chờ kết quả cuối cùng dự kiến công bố vào tháng 12/2025, nhưng VASEP cảnh báo rằng thông tin này đang gây ra hiệu ứng tiêu cực cho các nhà nhập khẩu tại Mỹ, ảnh hưởng tới kế hoạch mua hàng và tâm lý thị trường. Không chỉ vậy, người nuôi tôm trong nước cũng chịu tác động khi giá cả, đơn hàng và triển vọng xuất khẩu bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

VASEP nhấn mạnh: "Chúng tôi đề nghị DOC xem xét lại cách tính toán và đảm bảo tính khách quan, công bằng, phù hợp với thông lệ trước đây nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam và duy trì sự ổn định trong thương mại thủy sản giữa hai nước."

Ngành tôm Việt Nam đứng trước thử thách lớn

Động thái mới từ phía Mỹ càng làm gia tăng áp lực lên ngành tôm Việt Nam, vốn đã gặp khó khăn do chi phí sản xuất cao, nhu cầu giảm và cạnh tranh gay gắt từ các nước khác. Việc bị áp mức thuế cao bất thường không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu, mà còn gây ra tâm lý bất ổn trong toàn chuỗi sản xuất và tiêu thụ nội địa.

Ngành tôm Việt Nam đang chờ đợi kết quả cuối cùng từ DOC, đồng thời tiếp tục nỗ lực cung cấp thông tin minh bạch, bảo vệ quyền lợi và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.