Mỹ áp thuế: Khởi nguồn căng thẳng thương mại toàn cầu

Tổng thống Donald Trump đưa ra cảnh báo cứng rắn, đe dọa áp thuế quan lên Trung Quốc, các quốc gia BRICS, Mexico, Canada và cả các hãng sản xuất ô tô hàng đầu của Đức, khiến bức tranh thương mại toàn cầu thêm phần căng thẳng.

Trump tuyên bố đánh thuế hàng nhập khẩu để thúc đẩy sản xuất nội địa

Theo Đài Đối ngoại Đức Deutsche Welle (DW), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10-20% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu nhằm khuyến khích sản xuất trong nước. Ông kỳ vọng biện pháp này sẽ thúc đẩy người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ ưu tiên mua sắm các sản phẩm nội địa, đồng thời tạo thêm việc làm và giảm thâm hụt thương mại.

Tuy nhiên, các nhà phê bình cảnh báo rằng việc áp thuế đồng loạt sẽ khiến giá cả tăng cao, ảnh hưởng nặng nề đến người tiêu dùng có thu nhập thấp. Ngoài ra, thuế quan áp lên cả nguyên liệu thô và phụ tùng có thể khiến chi phí sản xuất tại Mỹ tăng mạnh, làm giảm sức cạnh tranh toàn cầu của các nhà sản xuất Mỹ.

Trung Quốc chuẩn bị đối phó với căng thẳng thương mại mới

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, Tổng thống Trump tiếp tục nhắm vào Trung Quốc với mức thuế 20-60% đối với hàng nhập khẩu. Ông kỳ vọng biện pháp này sẽ giảm thâm hụt thương mại, vốn đạt 270,4 tỷ USD trong 11 tháng đầu năm 2024.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế dự đoán rằng đợt thuế mới có thể tập trung vào hàng hóa thành phẩm thay vì nguyên liệu thô, gây tác động lớn hơn đến chuỗi cung ứng. Báo cáo từ công ty nghiên cứu Capital Economics cảnh báo rằng các nhà sản xuất giá rẻ khác, chứ không phải doanh nghiệp Mỹ, sẽ hưởng lợi từ chính sách này.

Đáng chú ý, để tránh thuế mới, các nhà nhập khẩu Mỹ đã tăng mạnh đơn hàng từ Trung Quốc vào cuối năm 2024, với số container thông quan tại các cảng Mỹ tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Trung Quốc đã đáp trả bằng cách áp thuế tạm thời lên nhựa công nghiệp nhập khẩu từ Mỹ.

BRICS và mối đe dọa với đồng USD

Lo ngại nhóm BRICS có thể thiết lập một loại tiền tệ cạnh tranh với đồng USD, ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế 100% đối với các thành viên của nhóm này. Trong khi BRICS phủ nhận ý định phát hành tiền tệ chung, họ vẫn đang xem xét giảm phụ thuộc vào USD, một động thái khiến Nhà Trắng theo dõi chặt chẽ.

Hiệp định USMCA dưới áp lực

Tổng thống Trump cũng chỉ trích Canada và Mexico vi phạm các điều khoản của Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), cho rằng thỏa thuận này không giúp giảm thâm hụt thương mại của Mỹ. Ông đã đề xuất áp thuế 25% đối với hàng hóa từ hai quốc gia láng giềng nếu các vấn đề như buôn lậu ma túy và nhập cư trái phép không được giải quyết.

Ngoài ra, ông Trump đe dọa áp thuế 200% lên ô tô nhập khẩu từ Mexico, động thái có thể khiến ngành xuất khẩu xe của nước này tê liệt. Đáp lại, Canada đã triệu tập hội đồng quan hệ đặc biệt với Mỹ, bao gồm đại diện từ các ngành công nghiệp trọng điểm, nhằm chuẩn bị cho kịch bản đối đầu thương mại.

Các hãng ô tô châu Âu tìm cách tránh thuế

Tổng thống Trump kêu gọi các nhà sản xuất ô tô châu Âu chuyển nhiều hoạt động sản xuất sang Mỹ để tận dụng ưu đãi thuế. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các hãng ô tô điện Trung Quốc đang tạo thêm áp lực cho các công ty này, đặc biệt khi Mỹ và Trung Quốc đều là những thị trường quan trọng.

Theo thống kê, năm 2023, khoảng 13% ô tô và phụ tùng xuất khẩu của Đức được chuyển tới Mỹ. Trước nguy cơ từ các chính sách thương mại mới, các hãng xe lớn như Mercedes-Benz và BMW đã đề nghị EU đàm phán một thỏa thuận toàn diện với Washington nhằm bảo vệ ngành công nghiệp ô tô khỏi những đợt thuế quan mới.