Musk chỉ trích dự luật Trump, gọi đây là “vết nhơ lịch sử”

Elon Musk không ngần ngại "ném bom" vào trung tâm chính trường Mỹ khi công khai chỉ trích dự luật thuế – chi tiêu của ông Trump là “sự ghê tởm”, đồng thời cảnh báo văn kiện này có thể đẩy nợ công Mỹ trượt dài vào khủng hoảng. Một tuyên bố như đổ thêm dầu vào lửa, giữa lúc cuộc đua vào Nhà Trắng đang nóng hơn bao giờ hết.

Ngày 3/6, trên chính nền tảng mạng xã hội X do mình sở hữu, Elon Musk – CEO Tesla và SpaceX – đã khiến dư luận bàng hoàng khi tuyên bố: “Tôi xin lỗi, nhưng tôi không thể chịu đựng thêm được nữa. Dự luật chi tiêu của Quốc hội đầy rẫy lợi ích nhóm này là một sự ghê tởm. Xấu hổ cho những ai bỏ phiếu ủng hộ nó. Các người biết điều đó là sai.”

Lời chỉ trích gay gắt của Musk lập tức khơi dậy làn sóng phản ứng trong nội bộ Đảng Cộng hòa, đặc biệt từ nhóm thượng nghị sĩ theo đường lối tài khóa cứng rắn – những người vốn đã tỏ ra hoài nghi về quy mô chi tiêu của văn kiện này. Một số nghị sĩ tuyên bố sẽ yêu cầu chỉnh sửa sâu rộng, đẩy tiến trình thông qua tại Thượng viện vào thế bế tắc, theo Reuters.

Dự luật – mang cái tên đầy mùi chiến dịch “One Big Beautiful Bill Act”, thường được cựu Tổng thống Trump ví von là “to và đẹp” – đã được Hạ viện thông qua với chỉ một phiếu cách biệt vào tháng trước. Nội dung của dự luật bao gồm gia hạn các khoản cắt giảm thuế từ năm 2017, tăng chi tiêu quốc phòng và bổ sung ngân sách cho an ninh biên giới. Tuy nhiên, Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) cảnh báo văn kiện này có thể khiến thâm hụt ngân sách phình thêm 3.800 tỷ USD, đẩy tổng nợ công Mỹ vượt mốc 36.000 tỷ USD – một con số được ví như “vách đá tài chính”.

Dù đang nắm thế đa số tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa vẫn chưa thể thống nhất nội dung cuối cùng. Một nhóm bảo thủ do Thượng nghị sĩ Mike Lee và Ron Johnson dẫn đầu tuyên bố sẽ phủ quyết nếu dự luật không đi kèm các điều khoản cắt giảm thâm hụt rõ rệt. Trong khi đó, các nghị sĩ như Jerry Moran lại lo ngại dự luật sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống y tế công và nhóm người yếu thế, đặc biệt là chương trình Medicaid.

Tuyên bố của Elon Musk không chỉ gây bão trên truyền thông và mạng xã hội, mà còn tạo ra vết nứt đáng kể trong liên minh tài trợ của Đảng Cộng hòa. Chỉ một tuần sau khi kết thúc vai trò cố vấn đặc biệt cho Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE), Musk – người từng chi gần 300 triệu USD hậu thuẫn chiến dịch của ông Trump và các ứng viên Cộng hòa – tuyên bố sẽ cắt giảm chi tiêu chính trị và tập trung trở lại vào việc điều hành Tesla.

Bước ngoặt này khiến nội bộ Cộng hòa rung chuyển. Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune nhanh chóng phản bác quan điểm của Musk, khẳng định: “Chúng tôi có nhiệm vụ phải hoàn thành theo kỳ vọng của cử tri.” Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson thậm chí còn chỉ trích gay gắt: “Người bạn Elon đã phạm sai lầm nghiêm trọng.”

Về phía Nhà Trắng, Thư ký báo chí Karoline Leavitt nhẹ nhàng phản pháo: “Tổng thống đã biết rõ lập trường của Elon Musk. Nhưng điều đó không làm thay đổi quyết tâm của ông ấy. Đây vẫn là một dự luật lớn lao và tươi đẹp.”

Trong khi đó, các phe phái trong Đảng Cộng hòa đang tranh giành quyền định hình nội dung cuối cùng. Một nhóm muốn giữ nguyên các ưu đãi đầu tư xanh và trợ cấp y tế cho người nghèo – vốn là điểm gắn kết hiếm hoi với cử tri trung dung. Nhóm còn lại, đứng đầu là Thượng nghị sĩ Thom Tillis, lại muốn loại bỏ hàng loạt ưu đãi mà họ cho là "di sản của phe Dân chủ", như miễn thuế cho tiền boa, lương làm thêm giờ và hỗ trợ an sinh xã hội.

Với tỷ lệ ghế 53–47 tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa chỉ được phép mất tối đa ba phiếu nếu muốn thông qua dự luật, kỳ vọng vào lá phiếu quyết định của Phó Tổng thống JD Vance trước thời hạn chót 4/7 – thời điểm mà ông Trump kỳ vọng sẽ “mở champagne” mừng thắng lợi lập pháp.