#Bất Động Sản

24HMONEY đã kiểm duyệt

Muốn hạ nhiệt thị trường, thuế phải chặn đúng đầu cơ

Theo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, chính sách thuế với đất bỏ hoang cần được thiết kế có trọng tâm, nhắm trúng nhóm đầu cơ găm đất chờ giá, thay vì đánh đồng tràn lan gây tác dụng ngược. Bởi muốn trị sốt đất và lập lại kỷ cương thị trường, thuế phải đi đúng vào nơi tạo ra méo mó cung – cầu.

Tại hội nghị sơ kết ba năm thực hiện Nghị quyết 18 về quản lý và sử dụng đất ngày 26/6, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh sự cần thiết phải rà soát lại chính sách thuế, đặc biệt với các trường hợp đất bị bỏ hoang hoặc sử dụng kém hiệu quả. Ông đề xuất áp dụng thuế lũy tiến như một công cụ điều tiết, nhưng cũng cảnh báo rằng thuế không được trở thành rào cản với quá trình tích tụ ruộng đất trong nông nghiệp.

“Thuế phải đánh đúng vào nhóm đầu cơ bất động sản, không thể áp dụng dàn trải gây méo mó thị trường,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn tồn tại nhiều bất cập – từ thiếu nguồn cung, giá nhà vượt xa thu nhập, đến khả năng tiếp cận nhà ở thấp – Chính phủ đang cân nhắc nhiều giải pháp. Một trong số đó là đánh thuế đối với đất hoang hóa, dự án chậm triển khai, cũng như nghiên cứu các phương án thuế khác như thuế 20% trên lãi chuyển nhượng bất động sản, thuế với bất động sản thứ hai hoặc tính theo thời gian sở hữu.

Đề xuất chính sách thuế được đặt trong bối cảnh hệ thống quản lý đất đai hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phân tích: thị trường sơ cấp – nơi Nhà nước giao, cho thuê hoặc thu hồi đất vì mục tiêu công – cần được tách bạch rõ ràng với thị trường thứ cấp, nơi đất đai đã vào lưu thông, giao dịch. Trong đó, thị trường sơ cấp phải do Nhà nước điều tiết bằng luật pháp, còn thị trường thứ cấp cần được quản lý thông qua quy hoạch, phát triển không gian và hạ tầng.

Ông cũng khẳng định: đất đai là nền tảng cho mọi hoạt động phát triển kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh. Do đó, Luật Đất đai phải là luật gốc, là xương sống để thống nhất với các luật như Xây dựng, Nhà ở, Kinh doanh bất động sản.

Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hệ thống pháp luật liên quan đất đai vẫn thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong thực thi, nhất là trong các giai đoạn chuyển tiếp. Quy định về thu hồi đất vẫn còn chồng chéo giữa dự án công – tư; nhiều dự án “treo” vì vướng thỏa thuận đền bù; cơ chế tái định cư chưa linh hoạt gây khiếu kiện và đội chi phí cho cả Nhà nước lẫn nhà đầu tư.

Lãnh đạo các địa phương như Khánh Hòa, Thanh Hóa, Cần Thơ cũng lên tiếng về bất cập trong cơ chế giao đất qua đấu giá hoặc đấu thầu – vốn thiếu tính linh hoạt, làm chậm tiến độ tiếp cận đất và triển khai dự án.

Một điểm nghẽn khác là cơ chế định giá đất. Mức giá do Nhà nước ban hành thường không sát với giá thị trường, thiếu hệ thống dữ liệu tham chiếu độc lập. Việc “thổi giá” thông qua giao dịch ảo càng làm méo mó thị trường và gây khó khăn cho quản lý.

Phó trưởng Ban Chính sách – Chiến lược Trung ương Nguyễn Duy Hưng cũng cho rằng cơ chế đấu giá hiện nay chưa kiểm soát được giá đất thực tế, trong khi thủ tục hành chính còn rườm rà, thiếu hiệu quả. GS.TS Hoàng Văn Cường, nguyên Phó Hiệu trưởng Đại học Kinh tế Quốc dân, đề xuất cần phân định rõ giữa cơ chế đấu thầu và đấu giá, đồng thời trao thêm quyền cho địa phương để linh hoạt hơn trong huy động nguồn lực.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh: quá trình sửa đổi Luật Đất đai 2024 cần làm rõ hai nhóm đất – đất được thỏa thuận và đất phải thu hồi bắt buộc. Đối với hình thức đấu giá, cần phân biệt rành mạch giữa đất đã có hạ tầng, quy hoạch với đất phục vụ mục tiêu xã hội như nhà ở xã hội, giáo dục, y tế.

Đặc biệt, ông đề nghị thay đổi tư duy trong chính sách cho thuê đất: không thể chỉ nhìn vào nguồn thu ngắn hạn mà phải đặt trong bài toán tổng thể – tính đến giá trị gia tăng, hiệu quả dài hạn của dự án.

Về vấn đề định giá đất, ông yêu cầu xây dựng cơ chế dữ liệu thống nhất toàn quốc, lựa chọn đơn vị xây dựng phần mềm và hệ thống dữ liệu chuyên biệt để tránh tình trạng chắp vá, phân mảnh giữa các địa phương như hiện nay.