Mức sinh trung bình năm 2025 chỉ đạt 1,93 con, khiến 'dân số già' đến nhanh hơn

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tỷ lệ sinh trung bình năm 2025 của Việt Nam đạt 1,93 con/phụ nữ, thấp hơn mức thay thế thế hệ là 2,1 con/phụ nữ.

Điều này cho thấy dân số Việt Nam đang già hóa nhanh chóng. Cụ thể, tỷ lệ sinh giảm từ 2,09 con/phụ nữ năm 2024 xuống 1,93 con/phụ nữ năm 2025. Sự giảm sút này được lý giải bởi xu hướng kết hôn muộn và số lượng kết hôn giảm, cùng với việc nhiều cặp vợ chồng chỉ sinh một con.

Tỷ lệ sinh thấp có thể dẫn đến những thách thức về kinh tế và xã hội, như thiếu hụt lực lượng lao động và gia tăng gánh nặng cho hệ thống an sinh xã hội. Do đó, việc triển khai các chính sách khuyến khích sinh đẻ và hỗ trợ gia đình là cần thiết để duy trì sự cân bằng dân số và phát triển bền vững.

"Nếu năm 2024 cứ 2 trẻ em có khoảng 1 người cao tuổi, thì đến năm 2074, cứ 2 trẻ em có khoảng 4 người cao tuổi. Điều này thể hiện áp lực già hoá ngày càng lớn đối với lực lượng trong độ tuổi lao động và hệ thống an sinh xã hội", báo cáo nêu rõ, đồng thời cho biết đến năm 2034, Việt Nam sẽ bước qua một ngưỡng dân số quan trọng khi số người cao tuổi sẽ vượt số trẻ em.

Như vậy, theo phương án trung bình, Cục Thống kê dự báo Việt Nam bắt đầu thời kỳ dân số già từ năm 2034, khi tỷ trọng dân số từ 65 tuổi trở lên đạt 14%. Giai đoạn từ năm 2034 đến năm 2036, Việt Nam có cơ cấu dân số vàng cũng đồng thời bước vào thời kỳ dân số già.

Thời kỳ dân số già của Việt Nam dự kiến sẽ kéo dài 15 năm, từ năm 2034 đến năm 2049. Sau giai đoạn này, từ năm 2050 - 2074, Việt Nam sẽ có cơ cấu dân số rất già, tương ứng với tỷ trọng dân số từ 65 tuổi trở lên chiếm trên 21%.

Bên cạnh đó, dân số thành thị cũng được dự báo sẽ duy trì xu hướng tăng mạnh trong toàn bộ giai đoạn 2024 - 2074, trong khi dân số nông thôn giảm dần theo thời gian. Theo phương án trung bình, dân số thành thị được dự báo tăng từ 38,7 triệu người năm 2024 lên 74,2 triệu người năm 2074, bình quân mỗi năm tăng khoảng 710.000 người, chủ yếu do di cư từ nông thôn ra thành thị.

Đến năm 2045, dân số thành thị và nông thôn đạt mức cân bằng khoảng 50%. Đến năm 2074, tỷ lệ dân số thành thị đạt khoảng 65% ở cả ba phương án mức sinh (thấp, trung bình và cao), cho thấy đô thị hoá chủ yếu được thúc đẩy bởi chuyển dịch kinh tế - xã hội và di cư, hơn là biến động mức sinh.