Mua bảo hiểm chỉ để tránh phạt?

Thực trạng phần lớn người dân mua bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) xe máy chỉ để tránh bị phạt thay vì bảo vệ tài chính đang làm lu mờ ý nghĩa nhân văn của sản phẩm, đòi hỏi sự minh bạch hóa thủ tục và nâng cao trách nhiệm chi trả từ các doanh nghiệp bảo hiểm.

Mức phí chỉ từ 55.000-60.000 đồng, nhưng quyền lợi bồi thường có thể lên tới 150 triệu đồng đối với thiệt hại về người. Khoảng cách giữa mức phí và nhận thức đang đặt bài toán lớn cho ngành bảo hiể

Bảo hiểm trách nhiệm dân sự (TNDS) xe máy được quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 với mức phí thấp từ 55.000-60.000 đồng nhưng mức bồi thường cao từ 50 triệu đồng (thiệt hại tài sản) đến 150 triệu đồng (thiệt hại về người). Tuy nhiên, trong 72 triệu xe máy lưu hành tại Việt Nam, chỉ khoảng 17% tham gia bảo hiểm bắt buộc này. Đáng chú ý, tỷ lệ tai nạn từ xe máy và xe gắn máy lên đến 63,48%, cho thấy nhu cầu bảo vệ rất cao nhưng mức độ tham gia vẫn còn rất thấp.

Phần lớn chủ xe mua bảo hiểm TNDS chỉ vì mục đích tránh bị phạt khi kiểm tra giao thông, chứ không hiểu rõ ý nghĩa bảo vệ quyền lợi nạn nhân. Chị Đỗ Huyền Tr. (Hà Nội) chỉ tìm mua bảo hiểm sau khi bị phạt vì vượt đèn đỏ. Tương tự, chị Nguyễn Thị Hồng (Bắc Ninh) mua bảo hiểm với mục đích "đối phó" và tránh phạt, nhưng sau đó lại nhận được bồi thường 36 triệu đồng khi vô tình gây tai nạn cho người thứ ba. Bộ Tài chính xác nhận rằng phần lớn chủ xe máy chưa hiểu được mức độ quan trọng và ý nghĩa nhân văn của sản phẩm bảo hiểm TNDS.

Theo chuyên gia, để bảo hiểm TNDS xe máy phát huy đúng ý nghĩa, người tham gia cần thay đổi tư duy từ "mua để đối phó" sang "hiểu rõ quyền lợi và chủ động thông báo". Khi có rủi ro xảy ra, chủ xe cần ngay lập tức liên hệ công ty bảo hiểm để khai báo và đòi bồi thường. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty cổ phần Tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh rằng người dân phải tạo thói quen làm việc với doanh nghiệp bảo hiểm để thông báo và đòi quyền lợi.

Các công ty bảo hiểm cần chủ động bồi thường thay vì chờ người tham gia khai báo. Ông Trần Nguyên Đán, Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế Phương Nam, chỉ ra rằng hiện nay tồn tại tình trạng "thu tiền nhưng khi người dân khai báo thì xem xét chi trả, còn không gọi thì không trả". Để cải thiện, các công ty cần đơn giản hóa thủ tục bồi thường, số hoá quy trình, và thiết lập kênh thông tin chung giữa các doanh nghiệp bảo hiểm tương tự như kênh liên ngân hàng.

Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã thiết lập hotline 24/7 chung (1900.633.880) từ tháng 12/2024 để hỗ trợ người dân ghi nhận, hướng dẫn và giải đáp các thắc mắc về bảo hiểm TNDS. Điều này song song với hotline riêng của các doanh nghiệp bảo hiểm, nhằm kịp thời hỗ trợ người dân và doanh nghiệp về loại hình bảo hiểm bắt buộc này. Các chuyên gia cũng đề nghị cần tuyên truyền thông tin rộng rãi hơn để ý nghĩa của sản phẩm được hiểu đúng.