Một lần vượt đèn đỏ bằng 83% thu nhập tháng

Hàng chục nghìn phương tiện bị bỏ lại tại các bãi tạm giữ cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: Mức phạt đủ sức răn đe nhưng chưa chắc bảo đảm khả năng thi hành.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Vũ

Thảo luận về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Vũ nhận định mức xử phạt giao thông hiện hành đã tạo áp lực tài chính đáng kể đối với người dân.

Theo quy định, hành vi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông bị phạt 4–6 triệu đồng đối với xe máy, tăng mạnh so với mức 800.000 đồng đến 1 triệu đồng trước đây.

Với ô tô, mức phạt lên tới 18–20 triệu đồng.

Trong khi đó, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 khoảng 6 triệu đồng/tháng, riêng khu vực nông thôn gần 5,2 triệu đồng.

Đáng chú ý, nhóm 20% dân số có thu nhập thấp nhất chỉ đạt khoảng 2,1 triệu đồng/tháng.

Như vậy, một lần vượt đèn đỏ bằng xe máy có thể tương đương hơn hai tháng thu nhập của nhóm dân cư này.

Thu nhập bình quân người lao động trong 9 tháng năm 2026 đạt 9,1 triệu đồng/tháng, cho thấy mức phạt vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể trong ngân sách cá nhân.

Một hệ quả được đại biểu chỉ ra là tình trạng người vi phạm không thực hiện quyết định xử phạt.

Năm 2024, các kho bãi của lực lượng cảnh sát giao thông tại TP.HCM ghi nhận khoảng 35.400 phương tiện.

Tại Đà Nẵng, có 10.909 phương tiện quá hạn tạm giữ không có người nhận trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 9/2026.

Những con số này phản ánh áp lực đáng kể đối với hoạt động quản lý, lưu giữ và xử lý phương tiện.

Dù mức phạt cao đã góp phần cải thiện ý thức chấp hành và kéo giảm tai nạn giao thông trên cả ba tiêu chí, khả năng thi hành vẫn là vấn đề cần tính toán.

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cũng đề nghị giữ thời hiệu xử phạt một năm thay vì nâng lên ba năm, nhằm hạn chế tình trạng vi phạm tích lũy kéo dài, khiến nghĩa vụ tài chính vượt khả năng chi trả.

Đáng chú ý, dự thảo luật còn đề xuất nâng mức phạt hành chính tối đa đối với cá nhân từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng và tổ chức từ 2 tỷ lên 3 tỷ đồng, tương ứng tăng 50%.

Đây là mức trần xử phạt, không phải mức áp dụng cho mọi hành vi vi phạm.