Luật Stablecoin Mỹ: Liệu có phải "đòn bẩy" cho USD toàn cầu?

Khác biệt căn bản với bitcoin hay các loại tiền mã hóa dao động bất thường, stablecoin được kiến tạo nhằm mục tiêu duy trì sự ổn định giá trị, trở thành chốt neo an toàn giữa biển sóng tài chính biến động.

Theo Bloomberg, chính quyền Tổng thống Donald Trump từ lâu đã thúc đẩy việc tháo gỡ rào cản pháp lý, xem đây như một đòn bẩy để kích thích tăng trưởng kinh tế. Washington tin rằng việc xóa bỏ những “xiềng xích” hành chính sẽ tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, nhưng thực tế, nhiều quy định lại là nền móng cho đổi mới và tiến bộ công nghệ.

Bài học từ Cambridge năm 1977 là minh chứng sống động: quy định rõ ràng về vật liệu di truyền đã biến thành phố này và khu vực Boston thành thủ phủ công nghệ sinh học hàng đầu thế giới. Nguyên tắc minh bạch, chặt chẽ chính là bệ phóng cho sự cất cánh của một lĩnh vực mới.

Những người ủng hộ stablecoin – loại tiền mã hóa thiết kế giữ giá ổn định, thường neo vào đồng USD – kỳ vọng Mỹ sẽ tạo ra bước ngoặt tương tự khi Quốc hội do Đảng Cộng hòa kiểm soát chuẩn bị thông qua dự luật về stablecoin trong thời gian tới.

Trước đây, stablecoin chỉ là “nơi trú ẩn” an toàn cho nhà đầu tư khi thị trường biến động. Nhưng với khung pháp lý rõ ràng hơn, stablecoin có thể trở thành công cụ thanh toán và chuyển tiền phổ biến trong nền kinh tế thực.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent còn nhìn xa khi cho rằng stablecoin sẽ củng cố vị thế đồng USD như đồng tiền dự trữ số một toàn cầu – một vị thế đang bị thách thức trong thời gian gần đây. Ông cùng đội ngũ đang xem xét dùng stablecoin làm công cụ hỗ trợ tài trợ cho thâm hụt ngân sách Mỹ, dù nhiều chuyên gia vẫn thận trọng với viễn cảnh này.

Trong báo cáo tháng Năm, nhóm chiến lược của JPMorgan nhận định dự luật sẽ thúc đẩy sự chấp nhận và hợp pháp hóa stablecoin, đặc biệt khi nhu cầu sử dụng loại tài sản này ngày càng tăng. Dự luật sẽ là tâm điểm trong các phiên họp Quốc hội sau kỳ nghỉ tháng Sáu, nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng, bất chấp thái độ dè dặt của Đảng Dân chủ với các sáng kiến tiền mã hóa liên quan đến Tổng thống Trump – như đồng stablecoin USD1 vốn đã có vốn hóa trên 2 tỷ USD.

Việc thông qua USD1 tại Hạ viện được đánh giá dễ dàng, dù có thể bị trì hoãn khi gộp chung với các văn bản pháp lý rộng hơn về tiền mã hóa. Người ủng hộ tin rằng stablecoin được quản lý bài bản sẽ cách mạng hóa giao dịch toàn cầu, giảm chi phí so với hệ thống ngân hàng truyền thống.

Theo báo cáo của Deutsche Bank, stablecoin mở ra cơ hội thanh toán bằng USD với chi phí thấp, hoạt động liên tục 24/7 và xuyên biên giới – hoàn toàn phù hợp với nhu cầu thương mại quốc tế, kiều hối và thanh toán bù trừ.

Dù thị trường stablecoin hiện chỉ vào khoảng 243 tỷ USD, sự quan tâm từ công chúng và doanh nghiệp lớn ngày càng tăng. PayPal và Visa đã lần lượt đưa ra kế hoạch hỗ trợ thanh toán và phát hành stablecoin trên quy mô toàn cầu.

Một điểm cốt lõi trong dự luật là yêu cầu stablecoin phải được bảo chứng 1:1 bằng tài sản an toàn, thanh khoản cao như tín phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dưới 93 ngày, cùng các hình thức tiền gửi ngân hàng bảo hiểm và tiền mặt. Các đơn vị phát hành phải công khai báo cáo dự trữ hàng tháng, qua đó nâng cao tính minh bạch và tin cậy.

Chuyên gia Deutsche Bank dự báo nhu cầu trái phiếu Kho bạc Mỹ sẽ tăng mạnh nhờ stablecoin, trong khi Bộ trưởng Bessent cảnh báo nhu cầu có thể đạt tới 2.000 tỷ USD trong vài năm tới. Các nhà phân tích ngân hàng lớn cũng đưa ra dự báo đa chiều về mức độ sử dụng stablecoin đối với trái phiếu Mỹ, phản ánh tầm quan trọng ngày càng gia tăng của loại tài sản số này.

Hiện khoảng 83% stablecoin neo vào đồng USD, trong đó USDT và USDC chiếm đa số. Ở các thị trường mới nổi, stablecoin đóng vai trò phòng vệ rủi ro lạm phát và kiểm soát vốn, thúc đẩy hiện tượng “đô la hóa không chính thức” ngày càng lan rộng.

Tuy nhiên, stablecoin cũng không tránh khỏi rủi ro lớn đối với hệ thống tài chính. Sự sụp đổ của TerraUSD năm 2022 là lời cảnh báo rõ ràng về nguy cơ gây ra những cuộc “chạy” tiền ồ ạt, tương tự các cuộc khủng hoảng ngân hàng truyền thống trong lịch sử.

JPMorgan cũng cảnh báo về nguy cơ bất bình đẳng nếu stablecoin được phát hành bởi các ngân hàng có quyền truy cập đặc biệt vào Cục Dự trữ Liên bang (Fed), dẫn tới tình trạng “tiền giấy ngân hàng” phân mảnh giá trị như thế kỷ XIX.

“Chắc chắn sẽ còn nhiều diễn biến phức tạp khi ngành stablecoin tiếp tục đổi mới và hòa nhập sâu hơn vào hệ thống tài chính truyền thống,” nhóm nghiên cứu JPMorgan kết luận, mở ra một kỷ nguyên mới đầy thách thức nhưng cũng tràn ngập cơ hội.