Lập sàn giao dịch vàng: Cú hích lớn cho thị trường – Cơ hội thay đổi cục diện tài chính Việt Nam
Thủ tướng Chính phủ vừa giao Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu khả năng hình thành sàn giao dịch vàng, mở ra một kỷ nguyên mới cho thị trường kim loại quý tại Việt Nam. Đây không chỉ là một giải pháp quản lý hiệu quả, minh bạch hóa thị trường, mà còn là một bước đi chiến lược nếu được triển khai bài bản – đặc biệt là trong bối cảnh dòng vốn đầu tư tìm đến vàng ngày càng mạnh mẽ trước bất ổn kinh tế toàn cầu.
Vàng từ "bảo vật trong két sắt" đến "tài sản tài chính số hóa"
Vàng từ lâu đã là tài sản trú ẩn truyền thống của người Việt. Tuy nhiên, hình thức cất giữ vàng vật chất trong két, dưới gối hay dưới sàn nhà không chỉ khiến chi phí lưu trữ, rủi ro trộm cắp cao mà còn làm lãng phí nguồn lực tài chính khổng lồ đang nằm "chết".
Sàn giao dịch vàng – đặc biệt với mô hình hybrid (lai) kết hợp giữa vàng vật chất, vàng tín chỉ và vàng tài khoản – được kỳ vọng sẽ thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận và sở hữu vàng của người dân:
Việc người dân chuyển từ “giữ vàng” sang “giao dịch và đầu tư vàng” sẽ giảm áp lực cung ứng vàng vật chất, tăng thanh khoản thị trường, và đặc biệt là giúp huy động lượng vàng lớn trong dân phục vụ cho phát triển kinh tế.
Minh bạch hóa giá vàng – thu hẹp khoảng cách với thế giới
Hiện nay, thị trường vàng trong nước thường xuyên bị phản ánh là chênh lệch giá mua – bán quá lớn (có khi lên tới 2-3 triệu đồng/lượng). Trong khi đó, giá vàng quốc tế biến động sát theo cung – cầu, còn giá trong nước lại chịu tác động lớn từ tâm lý đầu cơ, khan hiếm nguồn cung và các quy định khắt khe về nhập khẩu vàng.
Khi có sàn giao dịch vàng quốc gia:
- Người dân được giao dịch trực tiếp trên nền tảng số, giảm trung gian – từ đó thu hẹp khoảng chênh lệch mua – bán.
- Giá cả minh bạch và cập nhật liên tục, giúp người dân, doanh nghiệp có thông tin chuẩn xác để ra quyết định đầu tư.
- Giảm hiện tượng đầu cơ, gom hàng, làm giá, vốn tồn tại âm thầm trên thị trường tự do hiện nay.
Chiến lược hóa vàng thành tài sản tài chính – không chỉ là vật trang sức
Một trong những lợi ích lớn nhất khi có sàn giao dịch vàng là chuyển hóa vàng từ một loại tài sản tĩnh sang tài sản có khả năng sinh lời, hỗ trợ kinh tế. Cụ thể:
Người dân không cần trữ vàng tại nhà – thay vào đó, có thể giao dịch qua tài khoản, bảo đảm bởi ngân hàng trung ương.
Vàng tài khoản có thể thế chấp để vay vốn, đầu tư, tương tự như cổ phiếu.
Nhà nước có thể phát hành các công cụ tài chính mới như trái phiếu gắn với vàng, chứng chỉ huy động vàng, nhằm tăng nguồn vốn cho đầu tư công hoặc dự trữ chiến lược.
Điều này có thể dẫn tới một cuộc cải cách sâu rộng trong việc sử dụng vàng như một phần của hệ thống tài chính chính thức, thay vì để “nằm yên” ngoài vòng kiểm soát.
Gắn sàn vàng vào trung tâm tài chính quốc tế – tư duy chiến lược dài hạn
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng, sàn vàng nên được tích hợp vào trung tâm tài chính quốc tế mới đang được định hướng phát triển tại TP.HCM. Đây là ý tưởng táo bạo nhưng có cơ sở:
Khi đặt sàn vàng trong trung tâm tài chính, mức độ mở của thị trường sẽ tăng, dễ kết nối với các sàn vàng quốc tế.
Nhà nước có thể giữ vai trò điều hành ban đầu, sau đó chuyển dần cho các định chế tài chính chuyên nghiệp quản lý.
Điều này sẽ đưa thị trường vàng Việt Nam thoát khỏi sự khép kín, tiến tới hòa nhập với chuẩn mực giao dịch toàn cầu – mở ra cơ hội hút vốn ngoại, nhà đầu tư tổ chức và chuyên nghiệp quốc tế.
Những điều kiện cần để hiện thực hóa:
Tuy nhiên, để triển khai thành công sàn vàng, cần đáp ứng nhiều điều kiện pháp lý, công nghệ và hạ tầng:
Tạm kết:
Lập sàn giao dịch vàng không đơn thuần là “mở chợ vàng kỹ thuật số”, mà là một cuộc cải cách thể chế tài chính có chiều sâu, tác động tới niềm tin, hành vi tích trữ và cơ cấu đầu tư trong xã hội.
Nếu được triển khai bài bản, Việt Nam có thể vừa tận dụng được nguồn lực vàng khổng lồ trong dân, vừa tạo thêm một kênh đầu tư minh bạch, an toàn và hiện đại, đồng thời giảm áp lực nhập khẩu vàng, ổn định thị trường ngoại hối và tỷ giá.
Câu hỏi cuối cùng không còn là “có nên lập sàn vàng hay không?”, mà là: “Chúng ta sẽ lập sàn vàng như thế nào để thực sự tạo ra thay đổi đột phá?”
Theo dõi người đăng bài
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường