Lao động tự do cũng mua được nhà ở xã hội, thủ tục ra sao?

Nghị định 54/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tháo gỡ rào cản cho người dân tiếp cận nhà ở xã hội.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất của văn bản này là việc sửa đổi Điều 30 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, cho phép những đối tượng không có hợp đồng lao động vẫn có thể tham gia xét duyệt mua nhà. Theo quy định mới, cơ chế xác nhận điều kiện thu nhập đã được linh hoạt hóa, giao quyền cho Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại thực hiện việc xác minh. Điều này mở ra cơ hội an cư thực tế cho nhóm lao động tự do, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng thường gặp khó khăn về hồ sơ pháp lý trong các giai đoạn trước.

Lao động tự do cũng mua được nhà ở xã hội, thủ tục ra sao?

Quy trình xác nhận được thiết kế theo hướng tối giản nhưng vẫn đảm bảo tính chặt chẽ để phòng ngừa trục lợi chính sách. Trong thời hạn 7 ngày kể từ khi tiếp nhận đơn, Công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận các thông tin nhân thân cơ bản dựa trên dữ liệu dân cư. Đáng chú ý, người dân sẽ tự kê khai và cam kết về mức thu nhập bình quân hàng tháng của mình. Cơ quan Công an đóng vai trò phối hợp xác minh và thực hiện hậu kiểm khi cần thiết. Mẫu đơn xác nhận này được coi là chứng cứ pháp lý đủ mạnh, đồng thời là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, giúp lược bỏ các bước trung gian gây phiền hà cho người lao động.

Trước thực tế hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư chưa cập nhật chi tiết thông tin thu nhập của từng cá nhân, Bộ Công an đã đưa ra các hướng dẫn mang tính thực tiễn cao. Cụ thể, Công an cấp xã có thể căn cứ vào các giấy tờ chứng minh thu nhập thực tế do người dân cung cấp, hoặc đơn giản là dựa trên bản cam kết của họ nếu không có chứng từ chứng minh rõ ràng. Việc sử dụng Mẫu số 05 trong quy trình này nhằm đảm bảo tính thống nhất trên toàn quốc, giúp người lao động không có hợp đồng lao động – từ những người bán hàng rong đến lao động thời vụ – đều có thể chứng minh tư cách hưởng lợi từ ngân sách nhà nước một cách công bằng.

Về các tiêu chuẩn tài chính cụ thể để được xét mua nhà ở xã hội, quy định hiện hành đã nới rộng mức thu nhập để phù hợp với thực tế đời sống. Hiện tại, đối với người độc thân, mức thu nhập bình quân hàng tháng không được vượt quá 20 triệu đồng. Trường hợp người độc thân đang nuôi con chưa thành niên, hạn mức này được nâng lên không quá 30 triệu đồng. Đối với những người đã kết hôn, tổng thu nhập cộng dồn của cả hai vợ chồng phải đảm bảo dưới mức 40 triệu đồng mỗi tháng. Những con số này, được xác lập dựa trên Nghị định 100/2024/NĐ-CP (đã sửa đổi), cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, giúp giấc mơ sở hữu nhà ở của tầng lớp lao động bình dân trở nên khả thi hơn bao giờ hết.