Kỳ vọng về kịch bản tỷ giá trong năm 2025

Các giải pháp như phát hành tín phiếu, bán ngoại tệ can thiệp thị trường, điều hành lãi suất trên thị trường liên ngân hàng… của NHNN đã giúp tỷ giá không chịu các cú sốc lớn

Trong năm 2024, tỷ giá VND/USD đã có sự biến động mạnh mẽ, liên tục đảo chiều và thiết lập những kỷ lục mới vào tuần cuối cùng của năm. Sức ảnh hưởng của tỷ giá dự báo sẽ còn kéo dài sang năm 2025, khi các yếu tố mới có thể làm thay đổi cục diện và tạo ra những diễn biến đáng chú ý.

Biến động tỷ giá như "tàu lượn" đầy kịch tính

Dù không căng thẳng như năm 2022, nhưng tỷ giá năm 2024 vẫn ghi nhận sự biến động mạnh mẽ, với nhiều kỷ lục mới được thiết lập. Những diễn biến "tàu lượn" của tỷ giá trong năm nay đã khiến các nhà điều hành và doanh nghiệp không ít lần phải thót tim.

Cụ thể, trong quý II, tỷ giá bất ngờ tăng vọt (VND mất giá hơn 3% chỉ trong 2 tháng 4 và 5), buộc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải can thiệp bán ngoại tệ để ổn định thị trường. Sang quý III, tỷ giá đảo chiều, quay lại mức thấp nhất của quý I, nhưng lại bất ngờ tăng mạnh vào quý IV.

Lần đầu tiên, tỷ giá USD trên thị trường tự do vượt qua mức 26.000 VND/USD (vào cuối tháng 6/2024), trong khi tỷ giá tại các ngân hàng đạt mức 25.530 VND/USD (bán ra) – một trong những mốc lịch sử chưa từng có. Tính đến cuối tháng 12/2024, tỷ giá trong nước đã tăng khoảng 4,5%, thấp hơn so với mức tăng 5,4% của Chỉ số USD Index. Dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã cắt giảm lãi suất ba lần liên tiếp từ tháng 9/2024, với tổng mức giảm lên tới 1%, USD Index vẫn duy trì ở mức cao, tạo ra sức ép lớn cho doanh nghiệp trong bối cảnh cầu xuất nhập khẩu cuối năm tăng mạnh.

Các yếu tố như chiến thắng của Tổng thống Donald Trump, nhu cầu ngoại tệ cuối năm tăng vọt, cùng với Kho bạc Nhà nước gia tăng mua USD để đáp ứng nghĩa vụ nợ, đã khiến tỷ giá tiếp tục "nóng". Tuy nhiên, so với các quốc gia trong khu vực, Việt Nam vẫn duy trì sự ổn định tương đối của đồng nội tệ. Các biện pháp can thiệp của NHNN, như phát hành tín phiếu, bán ngoại tệ can thiệp thị trường và điều hành lãi suất trên thị trường liên ngân hàng, đã giúp tỷ giá tránh được những cú sốc lớn.

Theo ông Phan Dũng Khánh, Giám đốc Tư vấn đầu tư tại Maybank Investment Bank, NHNN đã điều hành tỷ giá khá tốt trong năm 2024, với mức mất giá của VND so với USD thấp hơn nhiều so với các quốc gia khác trong khu vực. Ông cho rằng, những năm gần đây, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cũng ít gặp khó khăn về tỷ giá, nhờ vào sự điều hành hài hòa giữa lãi suất và tỷ giá của NHNN để ổn định vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

Hiện tại, mặt bằng lãi suất huy động có dấu hiệu tăng, khiến nhiều doanh nghiệp lo lắng. Tuy nhiên, NHNN cho biết khó có thể giảm sâu hơn lãi suất do áp lực tỷ giá. Hơn nữa, dư địa can thiệp tỷ giá của NHNN đang ngày càng thu hẹp. Bà Trần Thị Khánh Hiền, Giám đốc Khối Nghiên cứu của Công ty Chứng khoán MB (MBS), nhận định rằng dự trữ ngoại hối đã hao hụt đáng kể trong năm 2024, làm tăng khả năng biến động tỷ giá trước các cú sốc của USD. Bên cạnh đó, việc Việt Nam vẫn nằm trong danh sách các quốc gia bị theo dõi về thao túng tiền tệ cũng khiến NHNN gặp nhiều khó khăn trong việc đưa ra các giải pháp hỗ trợ thị trường.

Ngăn chặn đầu cơ ngoại tệ – chìa khóa để hạ nhiệt tỷ giá

Theo ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược Thị trường tại VPBankS Research, tỷ giá năm 2025 có thể sẽ tăng nhẹ khoảng 3%, với sự ổn định hơn so với năm nay. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo rằng vẫn có những yếu tố có thể đẩy USD tăng mạnh trong năm tới, như kỳ vọng Fed tiếp tục giảm lãi suất hoặc chính quyền của Tổng thống Donald Trump áp dụng các chính sách thuế quan khắc nghiệt.

Thêm vào đó, một yếu tố không thể bỏ qua là đầu cơ ngoại tệ. Khi chênh lệch lãi suất giữa USD và VND tăng cao, nhu cầu đầu cơ ngoại tệ có thể gia tăng, gây sức ép lớn lên tỷ giá. Ông Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học tại Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU), cho rằng tỷ giá những năm qua chủ yếu bị chi phối bởi thâm hụt thương mại và chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và thế giới. Mặc dù Việt Nam đã giải quyết khá tốt vấn đề thâm hụt thương mại, nhưng gần đây, chênh lệch lãi suất đang là yếu tố gây bất ổn cho tỷ giá, đặc biệt là khi dòng vốn bị rút khỏi thị trường.

Chuyên gia khuyến cáo nhà điều hành cần theo dõi sát sao sự chênh lệch lãi suất giữa VND và USD để có giải pháp can thiệp kịp thời, nhằm giữ tỷ giá ở mức ổn định trong bối cảnh thị trường có thể đối diện với nhiều biến động.