Kỳ vọng lớn từ vốn nhà nước

Với tổng kế hoạch vốn vượt ngưỡng 1 triệu tỷ đồng – con số cao nhất trong lịch sử, đầu tư công tiếp tục được xác định là "xương sống" cho tăng trưởng kinh tế năm 2026. Dù ghi nhận những tín hiệu khởi sắc ngay từ quý đầu năm, nhưng để dòng tiền khổng lồ này thực sự thẩm thấu vào nền kinh tế, các bộ ngành và địa phương đang phải đối mặt với một cuộc đua tốc độ đầy áp lực.

Quy mô vốn kỷ lục đi kèm với kỳ vọng bứt phá hạ tầng giao thông đang đặt ngành xây dựng vào vị thế tâm điểm, song những rào cản về thủ tục và giải phóng mặt bằng vẫn là "phanh hãm" cần những quyết sách quyết liệt hơn.

Năm 2026, đầu tư công tiếp tục được đặt vào vị trí “đầu kéo” của tăng trưởng với tổng quy mô vốn vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. Mức phân bổ này không chỉ cao hơn năm trước mà còn thể hiện rõ định hướng sử dụng vốn nhà nước như “vốn mồi” để kích hoạt các động lực phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng.

Ngay từ quý I, tiến độ giải ngân đã ghi nhận tín hiệu tích cực. Tổng giá trị giải ngân ước đạt hơn 110 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 11% kế hoạch, cao hơn cả về tỷ lệ lẫn giá trị tuyệt đối so với cùng kỳ. Đáng chú ý, việc phân bổ vốn được thực hiện sớm và chi tiết, với quy mô gần chạm ngưỡng kế hoạch ngay từ đầu năm – yếu tố quan trọng giúp tăng tốc triển khai.

Động lực từ đầu tư công vì thế tiếp tục lan tỏa mạnh sang ngành xây dựng, đặc biệt ở các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn. Đây được xem là trụ cột chính giúp duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh các động lực khác còn phân hóa.

Tuy nhiên, áp lực phía trước không nhỏ. Là năm đầu của chu kỳ đầu tư công trung hạn mới, nhiều dự án vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục, khiến tiến độ giải ngân ở một số thời điểm còn chậm. Những vướng mắc quen thuộc như chậm đấu thầu, thiếu mặt bằng sạch hay quy trình phê duyệt kéo dài tiếp tục là điểm nghẽn.

Bên cạnh đó, năng lực triển khai không đồng đều giữa các chủ đầu tư và nhà thầu, cùng với việc triển khai đồng loạt nhiều dự án lớn, có thể tạo áp lực lên nguồn lực và ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Nếu không được kiểm soát tốt, rủi ro “dàn trải” và quá tải có thể làm suy giảm hiệu quả đầu tư.

Trong bối cảnh đó, giải ngân trở thành biến số then chốt. Không chỉ là thước đo tiến độ, đây còn là “bài kiểm tra” năng lực điều hành và phối hợp thực thi giữa các cấp, các ngành. Việc tháo gỡ kịp thời các nút thắt về thủ tục, mặt bằng và tổ chức triển khai sẽ quyết định mức độ lan tỏa thực tế của dòng vốn.

Nhìn tổng thể, triển vọng ngành xây dựng – đầu tư công vẫn duy trì tích cực nhờ nền tảng vốn lớn và quyết tâm điều hành. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng không nằm ở quy mô vốn, mà ở tốc độ và chất lượng giải ngân.