Kịch bản "vô vọng" giải vây eo biển Hormuz

Kế hoạch lập liên minh hải quân của Tổng thống Donald Trump nhằm khai thông eo biển Hormuz đang vấp phải sự hoài nghi lớn. Trong khi các đồng minh chủ chốt né tránh can dự quân sự, "cái bẫy" tên lửa và thủy lôi của Iran vẫn là rào cản không thể vượt qua đối với vận tải toàn cầu.

Dù Mỹ kêu gọi thiết lập một liên minh đa quốc gia để hộ tống tàu thương mại, phản ứng từ châu Âu đến châu Á lại vô cùng lạnh nhạt. Từ Berlin đến Tokyo, các chính phủ đều đặt dấu hỏi lớn: Liệu vài chiến hạm bổ sung có thể làm gì trước kho vũ khí bất đối xứng gồm tàu tấn công nhanh, máy bay không người lái và thủy lôi của Tehran?

Thực tế tại hiện trường cho thấy, quyền kiểm soát eo biển đang nằm trong tay Iran. Các tàu thương mại buộc phải di chuyển sát bờ biển nước này như một cách "xin phép" để được lưu thông, thay vì dựa vào sự bảo vệ từ bên ngoài. Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đều khẳng định sẽ không để đất nước bị kéo vào một cuộc chiến không hồi kết tại Vùng Vịnh.

Bài học nhãn tiền từ Biển Đỏ

Sự dè dặt của phe đồng minh không phải không có cơ sở. Tiền lệ tại Biển Đỏ cho thấy, bất chấp các chiến dịch quân sự rầm rộ của Mỹ, lực lượng Houthi vẫn có thể làm tê liệt eo biển Bab al-Mandeb. Với Hormuz – nơi chỉ rộng khoảng 50 km tại điểm hẹp nhất – rủi ro còn lớn hơn gấp bội.

Chuyên gia Tom Sharpe, cựu sĩ quan hải quân Anh, nhận định: "Chỉ cần vài quả đạn lạc cũng đủ để các công ty bảo hiểm và ngân hàng gạch tên Hormuz khỏi hải trình". Khi nỗi sợ hãi bao trùm, dù eo biển không bị đóng hoàn toàn trên lý thuyết, nhưng về mặt thương mại, nó đã bị phong tỏa.

Áp lực nghẹt thở lên giá năng lượng

Cuộc chiến bước sang tuần thứ ba đã đẩy giá dầu Brent tăng phi mã 40%, vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Tại Mỹ, cơn sốt giá xăng và sự khan hiếm nhiên liệu máy bay đang tạo ra áp lực chính trị khổng lồ lên chính quyền ông Trump.

Dù Saudi Arabia và UAE đã nỗ lực điều hướng dầu qua các đường ống trên đất liền, nhưng năng lực này chỉ như "muối bỏ bể" so với lưu lượng khổng lồ vốn có của Hormuz. Các chuyên gia cảnh báo rằng Iran không cần phải đóng cửa eo biển bằng xích sắt; họ chỉ cần duy trì mức độ đe dọa đủ cao để biến việc đi qua đây thành một canh bạc quá sức với bất kỳ chủ tàu nào.