MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Khủng hoảng" hộ kinh doanh: Minh bạch là lối thoát hay rào cản?

Chính sách thuế bao năm qua vẫn giữ khung khổ ổn định, nhưng minh bạch được siết chặt, quản lý thuế cũng hướng đến một sân chơi công bằng, minh bạch cho mọi hộ kinh doanh. Giới kinh doanh nếu tuân thủ luật, công khai tài chính thì chẳng có lý do gì phải né tránh — bởi minh bạch chính là “lá chắn” vững vàng trước mọi kiểm soát.

Những khu phố buôn bán sầm uất tại thủ đô — Hàng Đào, Hàng Giấy — một thời luôn tấp nập từ sáng đến khuya, nay bỗng đìu hiu, vắng vẻ. Nhiều cửa hàng đồng loạt đóng cửa, trả mặt bằng, hoặc chỉ hé một khoảng hẹp ở cánh cuốn để tiện “nhỏ giọt” buôn bán. Tình cảnh này gợi lại thời dịch COVID-19, khi sức mua sụt giảm mạnh, chủ hộ chỉ biết đóng sạp, chờ thời.

Một chủ cửa hàng quần áo tại Hàng Đào chua chát tâm sự, sức mua suy yếu một phần, nhưng chính việc kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ hàng hoá được siết chặt đã đẩy họ vào thế khó. Nguồn hàng đa số mua qua chợ truyền thống, không đầy đủ hoá đơn, chứng từ; bản thân người buôn cũng khó minh bạch hoàn toàn dòng hàng của mình. Giữa lúc kiểm tra gắt gao, họ đành đóng cửa để tránh rắc rối.

Tình trạng tương tự diễn ra tại nhiều khu vực ở Thái Nguyên, Nghệ An, Vĩnh Phúc, TP. Hồ Chí Minh… tại Ninh Hiệp, một khu chợ nổi tiếng về vải vóc, thời trang, nhiều ki-ốt đã đồng loạt đóng sạp vào thời điểm cuối tháng 5/2025.

Một chủ hộ tại Thái Nguyên cho biết, đến 90% hàng hoá ở cửa hàng của chị được mua từ chợ Ninh Hiệp mà không có hoá đơn, chứng từ đầy đủ, nên khi cơ quan quản lý kiểm soát, đa số các hộ buôn đều chọn cách “đóng băng” hoạt động thay vì tiếp tục mạo hiểm.

Những con số từ cơ quan thuế tại TP. Hồ Chí Minh cũng phản ánh xu hướng này. Tháng 5/2025 ghi nhận 3.763 hộ đóng cửa, ngừng kinh doanh, nhưng chỉ khoảng 440 hộ — chưa đầy 3,2% — thuộc diện bắt buộc sử dụng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền. Hiện tại, tại khu vực II, 15.764 hộ đã triển khai hoá đơn điện tử, chủ yếu ở các hộ khoán và kê khai, nhưng nếu so với tổng cộng 3,6 triệu hộ kinh doanh cá thể, con số này chỉ bằng khoảng 0,4%.

Những dữ kiện trên khẳng định: việc đóng cửa hoàn toàn không xuất phát từ chính sách thuế, mà chủ yếu bởi tâm lý lo lắng, chưa nắm đầy đủ thông tin, chưa minh bạch được nguồn gốc hàng hoá — một hệ luỵ từ kiểu buôn bán truyền thống, không hoá đơn, không sổ sách.

Nhấn mạnh tại một hội nghị gần đây, đại diện cơ quan thuế khẳng định chính sách thuế hoàn toàn không thay đổi, chỉ là mức độ minh bạch được yêu cầu cao hơn. Hộ kinh doanh nếu tuân thủ, minh bạch về dòng hàng, dòng tiền hoàn toàn không có lý do để lo sợ, tránh né. Mức thuế 1,5% áp dụng với hộ khuy mô nhỏ vẫn được giữ nguyên; nếu phát triển, hộ hoàn toàn có thể chuyển sang mô hình doanh nghiệp để được khấu trừ thuế, tiếp cận các chính sách ưu đãi của Nhà nước.

Các chuyên gia thuế cũng đồng thuận, việc áp dụng hoá đơn điện tử từ máy tính tiền chủ yếu nhằm phản ánh chính xác doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh, qua đó đảm bảo minh bạch, công bằng về thuế. Hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng hoàn toàn không thuộc diện bắt buộc.

Như thế, nếu tuân thủ luật, minh bạch tài chính, hoàn toàn không có lý do để lo lắng — đóng băng, né tránh chỉ đồng nghĩa với việc khước từ cơ hội tiếp tục kinh doanh một cách chính đáng, minh bạch, bền vững.