Khủng hoảng chưa từng có tại Samsung: Đế chế đang lung lay?

Samsung đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng chưa từng có trong lịch sử. Liệu gã khổng lồ Hàn Quốc có thể vượt qua thử thách này và phục hồi lại vị thế của mình?

Chuyện gì đang xảy ra với Samsung?

Chủ tịch Samsung, Lee Jae-yong, gần đây lần đầu tiên đề cập đến "khủng hoảng" trong buổi ra hầu tòa. Ông cam kết sẽ vượt qua khó khăn hiện tại và đưa công ty trở lại con đường tăng trưởng bền vững với những cải cách tiềm năng.

Ông Lee cho biết Samsung đang đối mặt với khủng hoảng cả từ bên trong lẫn bên ngoài công ty. Ngành kinh doanh chất bán dẫn suy giảm cùng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt khiến tương lai của Samsung trở nên mờ mịt.

"Chắc chắn có nhiều lo ngại về tương lai của Samsung trong những năm qua. Một số người cho rằng đây là cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, và lần này sẽ khác so với các khủng hoảng trước", Chủ tịch Samsung chia sẻ.

Samsung hiện đang gặp khó khăn khi doanh số điện thoại giảm, SK Hynix vượt qua trong lĩnh vực chip nhớ, và lợi nhuận từ bộ phận bán dẫn giảm tới 40% so với năm trước.

Trong quý III năm nay, Samsung đã chứng kiến lượng xuất xưởng giảm mạnh, mất thị phần vào tay đối thủ như Apple và các công ty Trung Quốc. Theo IDC, thị phần toàn cầu của Samsung trong quý 3 đã giảm từ 21% xuống 18%, chỉ còn chênh lệch 0,6% với Apple. Lợi nhuận từ bộ phận smartphone giảm tới 30%.

"Hoạt động kinh doanh smartphone của Samsung đang gặp trì trệ", ông Park Kang-ho, nhà phân tích tại Daishin Securities, nhận định. "Samsung hy vọng điện thoại gập sẽ mang lại lợi thế so với Apple, nhưng phản ứng của người tiêu dùng lại không mấy nồng nhiệt. Các công ty Trung Quốc đang nhanh chóng gia tăng sản xuất điện thoại gập để chiếm thị phần", ông nói thêm.

Các đối thủ đang rút ngắn khoảng cách thị phần smartphone với Samsung.

Tech Insights nhận định rằng những tính năng AI mới của Apple có thể giúp hãng này vượt qua Samsung trong năm tới. Các đối thủ khác cũng đang cạnh tranh mạnh mẽ hơn không chỉ về giá mà còn về tính năng. "Các thương hiệu Trung Quốc ngày càng mạnh mẽ không chỉ về giá cả mà còn về tính năng", một nhân viên Samsung chia sẻ.

Mặc dù Samsung là công ty tiên phong trong phân khúc điện thoại gập, nhưng đã mất vị trí dẫn đầu vào đầu năm nay vào tay Huawei, công ty chiếm 27,5% thị phần điện thoại gập trong quý II, so với 16,4% của Samsung, theo IDC.

"Triều đại" 12 năm của Samsung đang đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng

Đặc biệt trong mảng điện thoại thông minh và bán dẫn, lĩnh vực chiếm 60% lợi nhuận của công ty. Samsung đã bị tụt hậu so với đối thủ SK Hynix trong việc phát triển chip nhớ tiên tiến cho AI, và sự chậm trễ với bộ nhớ băng thông cao (HBM) thế hệ mới nhất đã khiến công ty mất vị thế dẫn đầu. Các đối thủ như Micron Technology cũng đang tăng cường sản xuất HBM, khiến tình hình càng thêm căng thẳng.

Để đối phó, Samsung đã thực hiện cải tổ lãnh đạo sớm hơn thường lệ. Hai nhân sự cấp chủ tịch mới đã được bổ nhiệm, và công ty điều chỉnh lại vai trò của các lãnh đạo cấp cao, đặc biệt trong các bộ phận bán dẫn. Phó Chủ tịch Jun Young-hyun được chỉ định làm CEO và lãnh đạo bộ phận bộ nhớ. Việc ông Jun quay lại bộ phận bộ nhớ sau 7 năm vắng mặt gây chú ý, nhưng cũng khiến nhiều người lo ngại về sự thiếu đổi mới trong chiến lược. Bên cạnh đó, Samsung cũng thăng chức ông Han Jin-man lên Chủ tịch bộ phận sản xuất chip hợp đồng, hy vọng sẽ giúp công ty vượt qua khủng hoảng và lấy lại khả năng cạnh tranh.

Cuộc cải tổ diễn ra khi mảng kinh doanh bán dẫn của Samsung đang phải đối mặt với nhiều thách thức

Đắm chìm trong hào quang quá khứ

Cuộc cải tổ của Samsung diễn ra trong bối cảnh mảng bán dẫn gặp phải thách thức lớn. Sau khi báo cáo khoản lỗ 15.000 tỷ won vào năm ngoái, bộ phận này đang gặp khó khăn trong việc lấy lại vị thế trong thị trường công nghệ đang phát triển nhanh, đặc biệt là với nhu cầu về AI tăng cao.

Các đơn vị bộ nhớ và xưởng đúc, trung tâm trong đợt cải tổ, đang đối mặt với áp lực lớn. Samsung, từng dẫn đầu về công nghệ bộ nhớ, đã mất vị thế dẫn đầu trong thị trường HBM vào tay SK Hynix. Trong khi đó, đơn vị xưởng đúc gặp khó khăn về năng suất sản xuất, khiến việc duy trì các khách hàng lớn trở nên khó khăn, với lỗ hàng quý vượt 1.000 tỷ won.

Mặc dù có sự thay đổi nhân sự, nhiều người cho rằng cải tổ không mang lại sự lãnh đạo cần thiết để thay đổi tình hình. Các chuyên gia lâu nay đã kêu gọi Samsung cần bổ nhiệm các lãnh đạo có chuyên môn về xưởng đúc, thay vì tiếp tục chọn những lãnh đạo kỳ cựu từ bộ phận bộ nhớ.

Giáo sư Kim Ki-chan cho rằng việc tiếp tục dựa vào "người cũ" phản ánh sự lý tưởng hóa quá mức về thành công trong quá khứ. Ông ví tình trạng này với sự suy thoái của Sony trong những năm 1990, khi công ty này không thay đổi để thích nghi với ngành công nghiệp mới. Ông cho rằng Samsung cần dừng lại việc "lãng mạn hóa" thành công trước đây và tập trung vào đổi mới để thúc đẩy công ty phát triển.

Giáo sư Kim Yong-jin cũng cho rằng cuộc cải tổ này chủ yếu nhằm khôi phục vinh quang trong quá khứ mà thiếu đi sự đổi mới thực sự. Ông so sánh tình thế của Samsung với sự suy tàn của Đế chế La Mã, nhấn mạnh rằng nếu không thay đổi phương thức làm việc, Samsung sẽ khó có thể vượt qua được những khó khăn hiện tại.