Không thể để thủ tục nhận con nuôi trở thành cánh cửa cho hành vi mua bán hay lạm dụng trẻ em

Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Vũ Trung, không nên suy diễn rằng mọi trường hợp nhận nuôi đều có nguy cơ bị lợi dụng, nhưng luật phải lường trước kịch bản xấu nhất, bởi hậu quả có thể không khắc phục được…

Chiều 2-11, phát biểu thảo luận tại Quốc hội về dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP.HCM) đánh giá cao dự thảo mới nhất đã bổ sung các quy định về hành vi bị nghiêm cấm, xác minh trẻ bị bỏ rơi và bảo vệ trẻ khi hủy quyết định nuôi con nuôi.

Theo vị ĐBQH là PGS.TS, Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, nhận con nuôi là để mở cửa một mái ấm cho trẻ em. Vì vậy, không thể để thủ tục nhân văn ấy trở thành cánh cửa cho hành vi mua bán, chuyển giao hay lạm dụng trẻ em.

Ông đề nghị, với một lĩnh vực liên quan trực tiếp đến thân thể, nhân thân và tương lai của trẻ, phải thiết kế thêm cơ chế để phát hiện nguy cơ trước khi trẻ được giao nhận, đưa ra khỏi nơi cư trú hoặc rơi vào tay người có mục đích bất hợp pháp.

“Không nên suy diễn rằng mọi trường hợp nhận nuôi đều có nguy cơ bị lợi dụng. Nhưng luật phải lường trước kịch bản xấu nhất, bởi hậu quả đối với một đứa trẻ có thể không khắc phục được” – đại biểu Trung nhấn mạnh.

Về các giải pháp cụ thể, đại biểu Nguyễn Vũ Trung đề xuất ghi rõ vào luật nghĩa vụ “lập báo cáo đánh giá trẻ và phương án chăm sóc”; bổ sung rõ tại Điều 5 về Các hành vi bị nghiêm cấm thêm quy định “nghiêm cấm lợi dụng việc cho, nhận con nuôi để tuyển mộ, chuyển giao, tiếp nhận, vận chuyển hoặc đưa trẻ em đi nhằm mua bán người, bóc lột hoặc lấy mô, bộ phận cơ thể; nghiêm cấm gắn việc nhận nuôi với yêu cầu hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể hoặc bất kỳ can thiệp y tế trái pháp luật nào”.

Cùng đó, về điều kiện của người nhận con nuôi, cần quy định rõ “người đã bị kết án về tội mua bán người, mua bán hoặc chiếm đoạt mô, bộ phận cơ thể người không được nhận con nuôi. Việc thẩm tra phải áp dụng với cả hai người trong cặp vợ chồng và những người có vai trò thực tế trong việc chăm sóc trẻ”…

Đại biểu Cil Bri (đoàn Lâm Đồng) phát biểu

Cũng quan tâm đến dự thảo Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đại biểu Cil Bri (đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh đến yêu cầu bảo vệ trẻ sau khi được nhận làm con nuôi. Bà đề nghị việc lựa chọn gia đình nhận nuôi căn cứ vào nhu cầu cụ thể của từng trẻ, chú trọng khả năng hỗ trợ về ngôn ngữ, văn hóa và duy trì mối liên hệ phù hợp với người thân. Hồ sơ nuôi con nuôi cần được lưu trữ đầy đủ, trung thực để trẻ có thể tìm hiểu nguồn gốc khi trưởng thành.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (đoàn Cà Mau) lưu ý cần hoàn thiện cơ chế phối hợp bảo vệ trẻ em Việt Nam sau khi được nhận làm con nuôi ở nước ngoài, đặc biệt là quy trình tiếp nhận, chuyển giao và xử lý thông tin khi trẻ có dấu hiệu bị bạo lực, xâm hại, bỏ mặc hoặc không được bảo đảm điều kiện chăm sóc...

Nhiều ĐBQH khác cũng nhấn mạnh cần lấy trẻ em là trung tâm của luật này.