Không gỡ nút thắt đất đai, đừng mong doanh nghiệp lớn lên

Đất đai là “nút thắt” lớn nhất kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa khi chi phí và diện tích thuê quá cao, khiến họ gần như bị loại khỏi cuộc chơi. Nghị quyết 68 ra đời nhằm tháo gỡ rào cản này, mở đường cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai dễ dàng hơn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tư nhân.

Các chuyên gia và doanh nghiệp đánh giá Nghị quyết 68 mở ra bước ngoặt quan trọng, hứa hẹn phá bỏ rào cản tiếp cận đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Ông Vương Quốc Toàn, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Bất động sản Lan Hưng, chỉ ra nghịch lý nghìn tỷ đang siết chặt sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân: chính sách đất khu công nghiệp không phù hợp với khả năng tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

“Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã thể hiện quyết tâm phát triển kinh tế tư nhân, nhưng nếu không có đất sản xuất, tất cả chỉ là khẩu hiệu vô nghĩa,” ông Toàn nhấn mạnh tại Hội nghị triển khai Nghị quyết 68.

Thực tế, quy định ngầm tại nhiều khu công nghiệp đòi hỏi diện tích thuê tối thiểu 1 hecta với chi phí lên đến 30-35 tỷ đồng, vượt xa khả năng chi trả của doanh nghiệp vốn chỉ vài tỷ đồng, dù họ vẫn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động.

Tại đối thoại với lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh, ông Toàn đề xuất thiết lập các khu công nghiệp nhỏ với diện tích cho thuê 1.000-3.000 m², giá hợp lý, hạ tầng hoàn chỉnh, nhằm mở rộng cơ hội phát triển cho hàng trăm nghìn doanh nghiệp.

Thủ tướng Phạm Minh Chính xác nhận băn khoăn về đất và vốn là những rào cản lớn nhất của doanh nghiệp. Báo cáo PCI 2024 cho thấy gần 74% doanh nghiệp phải trì hoãn hoặc hủy bỏ kế hoạch vì thủ tục hành chính đất đai phức tạp và chi phí cao ngất ngưởng.

Chuyên gia Nguyễn Đình Cung cảnh báo, tiếp cận đất đai luôn là thách thức ngăn cản sự đầu tư, nhất là với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Luật Đất đai hiện hành, với cơ chế đấu giá và giá thuê đất theo thị trường, vô tình đẩy nhiều doanh nghiệp ra ngoài cuộc chơi.

Không đất, doanh nghiệp không thể phát triển, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp chế tác, logistics và bán buôn quy mô lớn, ông Toàn kết luận.

Nghị quyết 68 đánh dấu bước ngoặt với quy định rõ ràng về quỹ đất dành cho doanh nghiệp tư nhân, ưu đãi giảm ít nhất 30% tiền thuê trong 5 năm đầu, đồng thời yêu cầu địa phương tháo gỡ thủ tục và khai thác hiệu quả đất đai bị bỏ phí.

Chuyên gia Trần Đình Thiên nhận định nghị quyết tạo cú hích để doanh nghiệp tiếp cận đất đai thuận lợi hơn, mở rộng cơ hội phát triển thực chất. Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cũng khẳng định nghị quyết đi vào chi tiết, cụ thể và mang tính đột phá, khác biệt hẳn so với quy định cũ còn nhiều hạn chế.

Giữa bối cảnh doanh nghiệp thiếu vốn, thiếu niềm tin và động lực tăng trưởng, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới BĐS Việt Nam, kỳ vọng Nghị quyết 68 sẽ trở thành bàn đạp để doanh nghiệp tiếp cận đất đai dễ dàng hơn, từ đó tạo bước chuyển mạnh mẽ cho thị trường và sản xuất kinh doanh.