Khôn ngoan khi phớt lờ rủi ro?

Thị trường chứng khoán giảm mạnh những tuần vừa qua đã gây không ít thiệt hại cho nhà đầu tư; trong đó, nhiều danh mục ghi nhận mức lỗ ngày càng sâu trước đà bán tháo. Nhiều cổ phiếu đã đạt mức giảm gần 80% từ đỉnh.

Trong đầu tư, NĐT nên luôn đặt ra tối đa kịch bản thay vì ép thị trường phải đi theo suy nghĩ chủ quan. Bên cạnh khả năng sinh lời, NĐT cũng không nên đặt nhẹ việc xác định mức độ rủi ro cần đối mặt.

Những hy vọng về mức lãi khủng từ các miếng "bánh vẽ" do người khác vẽ ra hoặc do chính mình tự huyễn hoặc, đều có thể khơi dậy lòng tham. Điều này khiến NĐT nhanh chóng đưa ra quyết định rót tiền một cách dễ dãi mà không lường hết những rủi ro.

Đầu tư trên thị trường tài chính nói chung và chứng khoán nói riêng cũng thế. Không ít người rót tiền chỉ vì tin vào những mức sinh lời hấp dẫn từ những tin tức đồn thổi kéo giá mà quên mất việc tự mình bỏ thời gian ra tìm hiểu về cơ bản doanh nghiệp đó. Đôi khi chính cả doanh nghiệp cũng đưa ra những dự án “bánh vẽ” và kế hoạch “trên trời” để lôi kéo nhà đầu tư mua cổ phiếu, tạo điều kiện thuận lợi cho mục tiêu tăng vốn.

Nhiều NĐT khi đặt mua một cổ phiếu cũng chỉ chú tâm về việc cổ phiếu đó target bao nhiêu? bán ở giá nào? mà ít chịu cân nhắc đến việc bản thân họ có thể gánh khoản lỗ lớn đến đâu.

Khi mở một vị thế mua, việc xác định điểm cắt lỗ là quan trọng nhất và phải được cân nhắc đầu tiên. Sau đó sẽ tìm cách canh mua sao cho gần với điểm cắt lỗ nhất nhằm hạn chế thiệt hại, fomo trong những thời điểm thị trường biến động mạnh và hưng phấn quá mức của NĐT.

Cũng có thể xác định nguyên tắc chỉ mua những cổ phiếu mà tự bản thân đánh giá khả năng sinh lời phải cao gấp đôi tỷ lệ thua lỗ (theo tỷ lệ 2:1). Cụ thể, nếu muốn mua cổ phiếu A thì nên canh mua tại mức giá sao cho nếu phải cắt lỗ với mức 5% thì khả năng sinh lời của cổ phiếu đó trong trường hợp tăng giá ít nhất phải đạt 10%.

Việc áp dụng mua thăm dò tỷ trọng thấp thay vì đi hết vốn trong 1 lần mua cũng sẽ hạn chế đáng kể rủi ro ở thời điểm hiện tại, ta sẽ gia tăng tỷ trọng khi cổ phiếu đạt vùng giá đúng tiêu chí. Ví dụ với 100 triệu, bạn dành 25% số vốn cho cổ phiếu ABC là 250 triệu. Việc thăm dò tỷ trọng thấp 10 - 30% số vốn 250 triệu đó cho cổ phiếu ABC là cách mà tôi đang đề cập.

Dĩ nhiên mức chịu lỗ tối đa sẽ tùy thuộc vào khả năng mỗi người, vào nguồn vốn đầu tư, vào cổ phiếu, mục tiêu đầu tư dài hạn hay lướt sóng, hoặc tùy theo giai đoạn của thị trường. Tuy nhiên, thông thường mức cắt lỗ được khuyến nghị là 5% và tối đa chỉ từ 7-10%.

Huyền thoại Warren Buffett có lời khuyên về đầu tư: “Nguyên tắc thứ nhất: đừng để mất tiền. Nguyên tắc thứ hai: đừng quên nguyên tắc số một”. Dĩ nhiên đã đầu tư thì sẽ có lãi có lỗ, nhưng cần nên hạn chế lỗ ở mức thấp nhất. Đừng bao giờ để một khoản lỗ nhỏ biến thành một khoản lỗ lớn.