Khói lửa tại Bandar Abbas không thể thiêu rụi bàn đàm phán Mỹ - Iran?

Loạt không kích dữ dội của quân đội Mỹ nhằm vào cảng chiến lược Bandar Abbas của Iran đang khiến bản đồ địa chính trị Trung Đông nóng rực. Tuy nhiên, giới quan sát quốc tế nhận định đây không phải là phát súng khơi mào cho một cuộc đổ vỡ toàn diện, mà là đòn nắn gân quân sự đầy toan tính nhằm định hình vị thế trên bàn đàm phán hạt nhân vốn đang được ngã giá tại Qatar.

Bất chấp bom rơi ở eo biển Hormuz, cả Washington và Tehran đều đang phát đi tín hiệu kiềm chế tối đa để không đẩy khủng hoảng vượt lằn ranh đỏ.

Khói lửa tại Bandar Abbas không thể thiêu rụi bàn đàm phán Mỹ - Iran?

Các đợt không kích của Mỹ nhằm vào khu vực cảng Bandar Abbas, miền nam Iran, đang kéo eo biển Hormuz trở lại tâm điểm căng thẳng toàn cầu. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia quốc tế, diễn biến quân sự hiện tại chưa đủ sức phá vỡ tiến trình đối thoại vốn vẫn đang được duy trì giữa Washington và Tehran.

Trao đổi với Al Jazeera, cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ Adam Clements nhận định những gì đang xảy ra quanh Bandar Abbas là tín hiệu đáng lo, đặc biệt khi khu vực này giữ vai trò huyết mạch với thị trường năng lượng thế giới. Dẫu vậy, ông cho rằng cần tách biệt các hoạt động quân sự mang tính chiến thuật khỏi mục tiêu chiến lược dài hạn của Mỹ.

Theo đánh giá của ông Clements, Washington vẫn ưu tiên duy trì cánh cửa ngoại giao. Các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu đình trệ, bất chấp căng thẳng quân sự gia tăng trong những ngày gần đây.

Một số nguồn tin nhận định chiến dịch của Mỹ có thể nhằm thu thập thông tin tình báo và đánh giá năng lực kiểm soát hàng hải của Iran tại eo biển Hormuz. Washington được cho là lo ngại Tehran triển khai bệ phóng tên lửa và hoạt động rải thủy lôi tại khu vực chiến lược này.

Phía Mỹ mô tả các cuộc tấn công là hành động “tự vệ”, nhắm vào các mục tiêu quân sự và phương tiện trên biển nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ trong khu vực. Washington cũng khẳng định chiến dịch được tiến hành với mức độ kiềm chế cao.

Giới phân tích cho rằng đây hiện mới là một phép thử ngắn hạn, chưa phải bước ngoặt đủ lớn để kéo hai bên ra khỏi bàn đàm phán.

Ngày 26/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio xác nhận các cuộc thương lượng với Iran vẫn đang tiếp tục tại Qatar. Phát biểu trong chuyến thăm Ấn Độ, ông cho biết các bên hiện tập trung xử lý những điều khoản then chốt của văn kiện khung và có thể cần thêm thời gian để hoàn tất.

Tổng thống Donald Trump cũng tiếp tục duy trì chiến lược “vừa đàm phán vừa gây sức ép”. Theo ông Rubio, Nhà Trắng vẫn mong muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng đó phải là “một thỏa thuận tốt”.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz tiếp tục là tuyến vận tải dầu mỏ nhạy cảm nhất thế giới, mọi động thái quân sự tại Bandar Abbas đều có thể tạo hiệu ứng dây chuyền lên an ninh năng lượng toàn cầu.

Hiện tại, giới quan sát cho rằng Mỹ đang cố giữ thế cân bằng: đủ cứng rắn để gây sức ép với Tehran, nhưng chưa muốn biến căng thẳng thành một cuộc đối đầu toàn diện ngoài tầm kiểm soát.