Khi Israel không còn sợ "lằn ranh đỏ" của Tehran

Từ chỗ chỉ dám đóng vai trò hỗ trợ tình báo, Israel nay đã vươn lên trở thành "đao phủ" chính trong các chiến dịch tiêu diệt dàn lãnh đạo tối cao của Iran. Sự thay đổi vai trò đầy kịch tính này không chỉ là sự hoán đổi vị trí với Mỹ, mà còn là lời khẳng định về một tư duy chiến lược mới: Trực tiếp xóa sổ mục tiêu để định hình lại trật tự khu vực.

Các lãnh đạo cao cấp của nhà nước và quân đội Iran bị ám sát trong chiến dịch của Mỹ-Israel tại Iran từ ngày 28/2 đến nay. 

Những diễn biến gần đây cho thấy vai trò giữa hai đồng minh đã được “viết lại”. Nếu trước đây Washington thường là bên trực tiếp hành động, thì hiện tại Israel mới là lực lượng đứng mũi chịu sào trong các chiến dịch nhắm vào các mục tiêu cấp cao của Iran.

Mỹ vẫn hiện diện, nhưng theo cách kín đáo hơn: cung cấp tình báo, hỗ trợ kỹ thuật và giữ vai trò hậu thuẫn. Sự phân vai này tạo nên một cấu trúc mới – nơi một bên hành động, bên còn lại kiểm soát rủi ro.

Từ dè dặt sang chủ động

Trong quá khứ, Israel tránh công khai đứng sau các vụ ám sát cấp cao vì lo ngại phản ứng trả đũa trực diện từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm. Những chiến dịch nhạy cảm thường được giữ trong vùng “không thừa nhận”.

Bước ngoặt xuất hiện khi các đòn đáp trả quy mô lớn từ Iran không gây thiệt hại đáng kể như lo ngại. Khả năng phòng thủ được củng cố, cùng sự hỗ trợ từ đồng minh, đã thay đổi cán cân tâm lý.

Từ đó, Israel dần chuyển sang thế chủ động, sẵn sàng trực tiếp thực hiện các chiến dịch mà trước đây còn do dự.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại Jerusalem. 

Lợi thế tình báo định hình cuộc chơi

Một trong những yếu tố then chốt giúp Israel chiếm ưu thế là khả năng thâm nhập sâu vào mạng lưới đối phương. Lợi thế này cho phép họ xác định mục tiêu chính xác và hành động nhanh hơn.

Trong khi đó, Mỹ – dù sở hữu hệ thống tình báo hàng đầu – lại không có cùng mức độ tiếp cận tại thực địa. Điều này khiến Washington phù hợp hơn với vai trò hỗ trợ thay vì trực tiếp ra tay.

Sự khác biệt về năng lực tiếp cận đã góp phần định hình cách hai bên phân chia vai trò trong thực tế.

Washington chọn cách giữ khoảng cách

Bên cạnh yếu tố năng lực, tính toán chính trị cũng khiến Mỹ thận trọng hơn. Việc trực tiếp gắn tên với các vụ ám sát cấp cao có thể kéo theo hệ lụy lớn về đối ngoại và an ninh.

Giữ khoảng cách giúp Washington giảm nguy cơ trở thành mục tiêu trả đũa, đồng thời duy trì dư địa cho các kịch bản ngoại giao trong tương lai.

Trong một bối cảnh mà mỗi quyết định đều có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, lựa chọn “đứng sau” không hẳn là yếu thế, mà là cách kiểm soát rủi ro.

Một bước chuyển chiến lược

Sự nổi lên của Israel như lực lượng chủ đạo không chỉ là thay đổi về hành động, mà còn là dịch chuyển trong tư duy chiến lược. Từ vị thế phòng ngừa, Tel Aviv đã bước sang giai đoạn chủ động định hình cuộc chơi.

Trong khi đó, Mỹ tái cân bằng vai trò, vừa duy trì ảnh hưởng vừa tránh sa lầy trực tiếp.

Bức tranh toàn cảnh vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Nhưng ở thời điểm hiện tại, dấu ấn Israel trong các chiến dịch nhằm vào Iran là điều khó phủ nhận.