MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khi “gã khổng lồ” châu Âu lạc nhịp trong bàn cờ kinh tế thế giới

Liên minh châu Âu – khối kinh tế từng định hình trật tự toàn cầu – nay lại trở thành vùng đất của những tiềm năng bị bỏ ngỏ. Không chỉ EU nói chung, mà cả các quốc gia đầu tàu như Đức, Pháp hay Ý cũng đang loay hoay trong việc đánh thức chính mình giữa những cơ hội chưa được khai thác.

Liên minh châu Âu (EU), với nền tảng tiềm lực kinh tế – chính trị đáng nể, lẽ ra phải giữ vai trò cường quốc chủ chốt trên bàn cờ toàn cầu. Thế nhưng, từ khát vọng tới thực tế, khoảng cách ngày càng lớn. Chưa bao giờ hình ảnh về một châu Âu mạnh mẽ, thống nhất và có tiếng nói trọng lượng lại xa vời như hiện tại.

Hai gương mặt châu Âu

Một mặt, EU đang cố gắng tự vẽ nên chân dung của một cường quốc toàn cầu – nơi đồng euro được kỳ vọng sẽ thay thế vị thế bá chủ của đồng USD, và các quốc gia thành viên NATO cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP để gia cố năng lực quân sự. Châu Âu của tầm nhìn, châu Âu của khát vọng vươn lên trở thành “ngọn hải đăng” dân chủ, pháp quyền, thịnh vượng – trong bối cảnh thế giới đầy hỗn loạn và bất định.

Nhưng mặt còn lại – và cũng là mặt thực tế – phơi bày một lục địa đang trầy trật với nội lực yếu kém, chia rẽ nội bộ và trì trệ cải cách. Báo cáo của IMF chỉ ra rằng tăng trưởng kinh tế khu vực Eurozone đã chững lại trong nhiều năm qua. Nợ công gia tăng, các cải cách trọng yếu như thống nhất thị trường vốn hay củng cố thị trường chung vẫn giẫm chân tại chỗ.

Một lục địa đang hụt hơi

Ngay cả trong lĩnh vực được xem là chuyển mình mạnh mẽ nhất – quốc phòng – EU cũng chỉ đang bước những bước rụt rè. Chi tiêu quân sự dù tăng so với năm 2022 nhưng vẫn quá khiêm tốn nếu đặt cạnh các cường quốc khác. Kho vũ khí, nghiên cứu công nghệ quốc phòng, UAV, xe bọc thép, tên lửa… của EU đều đang lạc hậu và phân tán. Dù GDP gấp 10 lần Nga và dân số lớn gấp 3 lần, EU vẫn không thể tự phòng vệ nếu thiếu Mỹ. Theo giới quân sự, phải mất ít nhất một thập kỷ nữa – với điều kiện tất cả quốc gia thành viên thực hiện nghiêm túc cam kết – EU mới có thể tự đứng vững về quân sự.

Từng quốc gia lớn trong EU cũng mắc kẹt trong bài toán riêng: Đức đình trệ từ 2019, chưa thoát khỏi khủng hoảng cấu trúc; Pháp mang gánh nặng phúc lợi quá mức khiến tài chính suy kiệt; Ý tăng trưởng bằng 0 suốt 25 năm; Tây Ban Nha thiếu ổn định chính trị và chi tiêu quốc phòng thấp; Ba Lan thành công về kinh tế nhưng chia rẽ nội bộ sâu sắc. Còn mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng sau sự kiện Crimea năm 2014? Nhiều nước vẫn chỉ… nói cho có.

EU – Vẫn là "người ngoài cuộc" trong các khủng hoảng toàn cầu

Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels đang bàn về cuộc xung đột Nga – Ukraine, tình hình Trung Đông và vai trò của EU trên trường quốc tế. Nhưng khi nói tới Iran, Israel hay các xung đột nóng khác, châu Âu thiếu hoàn toàn đòn bẩy chiến lược. Không có sức mạnh cứng đi kèm, mọi nỗ lực ngoại giao chỉ còn là những lời hoa mỹ không tác dụng.

Sức mạnh thương mại, công nghệ hay tài chính sẽ không đủ nếu không có một nền quốc phòng độc lập và chủ động. EU không thể mãi là “quân cờ” bị động trong trật tự thế giới nếu không mạnh cả về kinh tế lẫn an ninh. Điều đó đòi hỏi sự “châu Âu hóa” thực sự – từ thị trường nội khối, thị trường vốn, đến chính sách tài khóa chung.

Cơ hội cuối cùng?

Trong sự bất định của thế giới, cơ hội vẫn đang nghiêng về phía EU. Dòng vốn toàn cầu bắt đầu tìm về châu Âu như một phương án thay thế Mỹ – nơi bất ổn chính trị đang gia tăng. Chênh lệch lợi suất trái phiếu giữa các nước trong EU đã thu hẹp, đồng euro tăng giá so với USD, cho thấy niềm tin vào một liên minh tài chính chặt chẽ hơn.

Câu hỏi lớn là: EU có biết tận dụng? Hay lại một lần nữa để cơ hội tuột khỏi tay vì thiếu quyết tâm và nội lực?

Để trở thành “người chơi”, chứ không chỉ là “sân khấu”, châu Âu cần hành động – không phải bằng diễn ngôn, mà bằng cải cách thực chất và sự gắn kết chính trị sâu sắc hơn bao giờ hết.