#Pháp luật

24HMONEY đã kiểm duyệt

Khi dấu kiểm dịch biến thành "tấm vé thông hành" cho thịt bẩn

Khi hệ thống kiểm soát đa tầng bị vô hiệu hóa bởi sự tha hóa và buông lỏng, niềm tin của người dân vào lớp bảo vệ của cơ quan chức năng đang lung lay dữ dội.

Hình ảnh nơi tập kết lợn bệnh tại lò mổ.

Hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm dịch vẫn “đi trọn hành trình” từ vận chuyển, giết mổ đến phân phối, thậm chí len vào bếp ăn trường học. Một vụ việc như vậy không thể gọi đơn thuần là sơ suất. Đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy “cửa ải” kiểm dịch đã bị xuyên thủng ngay từ đầu.

Điều khiến dư luận lo ngại không chỉ là quy mô, mà là cách số thịt này vượt qua toàn bộ hệ thống nhiều tầng. Không có khâu nào đủ sức chặn lại. Để lọt qua một chuỗi kiểm soát như vậy, không thể chỉ do sự liều lĩnh của người vi phạm, mà còn là hệ quả của sự buông lỏng, thậm chí có dấu hiệu tiếp tay từ chính nơi lẽ ra phải kiểm soát.

Đáng chú ý, lợn bệnh vẫn có giấy kiểm dịch, vẫn được đóng dấu thú y và hợp thức hóa tại lò mổ. Khi đó, “dấu kiểm dịch” không còn là công cụ bảo vệ an toàn thực phẩm, mà bị biến thành “tấm vé thông hành”. Một khi khâu then chốt bị vô hiệu, các bước phía sau gần như chỉ còn mang tính hình thức.

Không thể tiếp tục quy trách nhiệm cho “một vài cá nhân”. Nếu quy trình kiểm soát chủ yếu dựa vào quan sát, kiểm tra theo lô và phụ thuộc vào xác nhận tại chỗ, thì rủi ro nằm ngay trong cách vận hành. Khi sự an toàn của hàng trăm tấn thực phẩm phụ thuộc vào một con dấu và vài chữ ký, hệ thống đó đã bộc lộ điểm yếu cốt lõi.

Trách nhiệm quản lý không thể dừng ở việc khẳng định quy định đầy đủ. Văn bản có thể không thiếu, nhưng nếu thực thi lỏng lẻo, giám sát thiếu độc lập và hậu kiểm kém hiệu quả, thì mọi quy định chỉ tồn tại trên giấy.

Ngành chức năng càng không thể đứng ngoài khi hệ thống thú y là “chốt chặn” đầu tiên. Cửa đã mở từ đầu, không thể trông chờ các khâu sau cứu vãn. Doanh nghiệp tin vào dấu kiểm soát, nhà trường tin vào hợp đồng, người dân tin vào quầy thịt. Khi lớp bảo chứng này bị vô hiệu, hệ quả không chỉ là thực phẩm bẩn mà là sự xói mòn niềm tin.

Các đối tượng bị khởi tố trong đường dây giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh trên địa bàn TP Hà Nội. 

Trong những vụ việc như vậy, trách nhiệm không thể dừng ở người trực tiếp vi phạm. Nếu có hành vi buông lỏng, tiếp tay hay bị mua chuộc trong khâu kiểm dịch, đó là vi phạm nghiêm trọng cần xử lý đến cùng. Nếu không, “lỗ hổng” hôm nay sẽ trở thành tiền lệ cho ngày mai.

Cũng cần nhìn nhận áp lực từ phía người chăn nuôi khi cơ chế hỗ trợ tiêu hủy còn chậm và phức tạp. Nhưng đó không thể là lý do để thịt bệnh lọt qua hệ thống. Một cơ chế quản lý hiệu quả phải đủ sức chặn đứng hành vi này ngay từ đầu, thay vì để nó len lỏi vào chuỗi cung ứng.

Điều cần thiết lúc này không phải là những cam kết siết chặt chung chung, mà là rà soát toàn bộ chuỗi kiểm dịch – giết mổ – phân phối bằng các biện pháp thực chất: kiểm tra chéo, giám sát độc lập và truy trách nhiệm rõ ràng.

Bởi nếu “con dấu” vẫn có thể bị biến thành giấy thông hành cho thực phẩm bẩn, thì thứ mất đi không chỉ là an toàn bữa ăn, mà là niềm tin vào chính hệ thống bảo vệ người dân.