Khắc phục hậu quả trăm tỷ từ sai phạm của cựu bộ trưởng y tế

Từ kỳ vọng kiến tạo những công trình y tế hiện đại ngang tầm khu vực, sự buông lỏng quản lý và những dòng tiền "bôi trơn" ngầm đã biến hai dự án nghìn tỷ thành biểu tượng của sự hoang phí, đẩy hàng loạt cựu quan chức vào vòng lao lý.

Chiều 27/5, TAND TP Hà Nội tuyên án sơ thẩm đối với cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo trong vụ án xảy ra tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2.

Hội đồng xét xử xác định vụ án gây thất thoát, lãng phí đặc biệt nghiêm trọng, làm ảnh hưởng uy tín cơ quan công quyền và tạo dư luận xấu trong xã hội.

Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến bị tuyên 6 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Ngoài hình phạt tù, bị cáo còn phải bồi thường 108 tỷ đồng.

Tòa nhận định bà Tiến giữ vai trò cao nhất trong vụ án khi giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Y tế, trực tiếp phê duyệt nhiều chủ trương liên quan lựa chọn đơn vị tư vấn, thiết kế và triển khai dự án. Những quyết định này trở thành tiền đề dẫn tới chuỗi sai phạm kéo dài sau đó.

Hơn 803 tỷ đồng thất thoát

Theo bản án, tổng thiệt hại trong vụ án lên tới hơn 803 tỷ đồng, bao gồm chi phí thuê tư vấn nước ngoài không cần thiết, chi phí phát sinh trong thời gian dự án đình trệ và nhiều khoản hỗ trợ doanh nghiệp sai quy định.

Ngoài bà Tiến, nhiều cựu lãnh đạo Ban quản lý dự án y tế trọng điểm cũng nhận án nặng.

Bị cáo Nguyễn Chiến Thắng bị tuyên tổng cộng 30 năm tù cho hai tội danh “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ”, đồng thời phải bồi thường 393 tỷ đồng.

Bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn nhận tổng hình phạt 25 năm tù và phải bồi thường 223,5 tỷ đồng.

Các bị cáo còn lại bị tuyên từ 3 đến 7 năm tù tùy vai trò và mức độ sai phạm.

Từ giấc mơ bệnh viện hiện đại…

Tại tòa, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nhiều lần nhắc tới kỳ vọng ban đầu khi triển khai hai dự án bệnh viện quy mô gần 10.000 tỷ đồng.

Theo lời khai, đây từng được xem là các công trình y tế hiện đại bậc nhất ngành y, với mục tiêu giảm quá tải bệnh viện trung ương và hạn chế tình trạng người dân ra nước ngoài chữa bệnh.

Để đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, Bộ Y tế khi đó lựa chọn nhiều đơn vị tư vấn, thiết kế nước ngoài nhằm xây dựng mô hình bệnh viện theo chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, chính các quyết định phê duyệt này lại trở thành mắt xích mở đầu cho chuỗi sai phạm khiến dự án đình trệ kéo dài, đội vốn và gây lãng phí lớn.

“Tôi luôn day dứt vì công trình chưa thể phát huy hiệu quả như kỳ vọng”, bà Tiến trình bày trước tòa.

Thừa nhận nhận tiền từ cấp dưới

Theo hồ sơ vụ án, trong quá trình triển khai dự án, các bị cáo thuộc Ban quản lý dự án bị cáo buộc nhận hơn 100 tỷ đồng từ các nhà thầu.

Tại tòa, bà Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận đã nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng từ cấp dưới vào các năm 2016 và 2018, song khẳng định không biết nguồn gốc số tiền này.

Quá trình điều tra, một số bị cáo khai đã nhiều lần đưa tiền cho cựu Bộ trưởng với tổng số gần 18 tỷ đồng và 100.000 USD. Tuy nhiên, bà Tiến chỉ thừa nhận một phần số tiền.

Đến thời điểm tuyên án, gia đình cựu Bộ trưởng đã tự nguyện nộp 24,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả.

Hội đồng xét xử cũng ghi nhận nhiều tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo như thành khẩn khai báo, có nhiều thành tích trong công tác và gia đình có công với cách mạng.

Dù vậy, tòa nhấn mạnh đây là vụ án điển hình về thất thoát đầu tư công nên cần xử lý nghiêm để răn đe và phòng ngừa chung.