Israel tấn công Iran: Địa chính trị Trung Đông thổi bùng giá dầu toàn cầu

Trong bối cảnh Trung Đông tiếp tục là điểm nóng địa chính trị của thế giới, thông tin Israel tiến hành một cuộc tấn công quy mô nhắm vào các cơ sở hạ tầng chiến lược của Iran đã lập tức tạo ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ trên các thị trường toàn cầu. Trong đó, thị trường dầu mỏ – vốn cực kỳ nhạy cảm với bất ổn địa chính trị – đã ghi nhận mức tăng giá mạnh nhất kể từ đầu năm 2025.

1. Cú sốc địa chính trị và phản ứng của giá dầu

Ngay sau khi có tin tức xác nhận vụ tấn công của Israel vào lãnh thổ Iran, giá dầu Brent đã bật tăng hơn 8% chỉ trong vòng chưa đầy 12 giờ, vượt ngưỡng 98 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 10/2023. Hợp đồng dầu WTI giao sau tại Mỹ cũng ghi nhận mức tăng tương tự, đạt gần 94 USD/thùng.

Đây không đơn thuần là phản ứng mang tính đầu cơ ngắn hạn. Cuộc xung đột Israel – Iran tiềm ẩn nguy cơ làm gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung dầu từ khu vực Trung Đông, đặc biệt là khi eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển gần 20% sản lượng dầu toàn cầu – nằm trong tầm ảnh hưởng trực tiếp của Iran.

2. Iran và vị trí then chốt trong chuỗi cung dầu toàn cầu

Iran là quốc gia thành viên OPEC với trữ lượng dầu mỏ đứng thứ tư thế giới. Dù sản lượng xuất khẩu của nước này bị hạn chế bởi các lệnh cấm vận từ Mỹ và phương Tây, Iran vẫn đóng vai trò như một "van điều tiết" quan trọng trong cán cân cung – cầu của thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong trường hợp cuộc xung đột leo thang, không loại trừ khả năng Iran sẽ đáp trả bằng cách đe dọa hoặc phong tỏa eo biển Hormuz. Điều này sẽ khiến nguồn cung từ các nước vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út, UAE, Iraq bị gián đoạn nghiêm trọng. Lịch sử đã từng chứng kiến sự kiện tương tự trong cuộc chiến Iran–Iraq thập niên 1980, khi giá dầu thế giới tăng gấp đôi chỉ trong vài tháng.

3. Phản ứng từ các quốc gia tiêu thụ và OPEC+

Trước tình hình trên, các quốc gia tiêu thụ dầu lớn như Mỹ, Trung Quốc, và Ấn Độ đang tích cực theo dõi diễn biến, đồng thời lên kế hoạch khai thác kho dự trữ chiến lược để ổn định thị trường nếu cần thiết. Tuy nhiên, mức độ hiệu quả của biện pháp này còn phụ thuộc vào thời gian và mức độ leo thang của xung đột.

Về phía OPEC+, khả năng tổ chức này đưa ra tuyên bố tăng sản lượng trong ngắn hạn là thấp, bởi hầu hết các thành viên đều đang tuân thủ nghiêm ngặt quota đã thống nhất. Mặt khác, một số nước như Nga có thể hưởng lợi gián tiếp khi giá dầu cao giúp họ tăng nguồn thu mà không cần gia tăng sản lượng.

4. Kịch bản giá dầu thời gian tới

Với rủi ro địa chính trị tiếp tục gia tăng, giới phân tích đang đưa ra các kịch bản khác nhau cho diễn biến giá dầu:

Kịch bản cơ sở: Giá dầu dao động quanh mức 95–105 USD/thùng nếu xung đột dừng ở mức không mở rộng thành chiến tranh toàn diện.

Kịch bản tiêu cực: Nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz hoặc Israel tiến hành các đợt không kích kéo dài, giá dầu có thể vượt 120 USD/thùng.

Kịch bản tích cực: Một giải pháp ngoại giao được thúc đẩy sớm có thể giúp giá dầu điều chỉnh về vùng 85–90 USD/thùng trong vài tuần tới.

Kết luận: Một lần nữa, địa chính trị làm chủ cuộc chơi

Cuộc tấn công của Israel vào Iran không chỉ là một diễn biến quân sự đơn lẻ mà đã nhanh chóng trở thành chất xúc tác làm rung chuyển thị trường dầu mỏ toàn cầu. Nhà đầu tư, doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách cần theo dõi sát sao diễn biến trong khu vực Trung Đông trong thời gian tới, bởi biến động giá dầu không chỉ ảnh hưởng tới túi tiền của người tiêu dùng, mà còn chi phối lớn đến lạm phát, tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô toàn cầu.