Islamabad và cái kết trắng tay của ngoại giao Mỹ - Iran

Thất bại này không chỉ dập tắt hy vọng về một lối thoát nhanh chóng cho cuộc khủng hoảng mà còn phơi bày sự đối lập gay gắt trong tư duy: Một bên muốn chốt chặn rủi ro tức thì, một bên sẵn sàng kéo dài cuộc chơi để bảo vệ chủ quyền hạt nhân.

Cuộc đối thoại cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran trong nhiều thập kỷ kết thúc mà không đạt kết quả, phơi bày sự khác biệt sâu sắc về lợi ích cốt lõi. Các vòng trao đổi kéo dài xuyên đêm, tài liệu được chỉnh sửa liên tục, cho thấy nỗ lực đàm phán không hề hình thức.

Tuy nhiên, càng đi sâu, khoảng cách càng lộ rõ. Mỹ tìm kiếm một cam kết rõ ràng, nhanh chóng, tận dụng thời gian ngừng bắn ngắn ngủi để đạt đột phá. Ngược lại, Iran giữ nhịp chậm, thận trọng, tránh những ràng buộc có thể làm suy yếu vị thế chiến lược.

Điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở chương trình hạt nhân. Washington yêu cầu cam kết dứt khoát về việc không phát triển vũ khí, trong khi Tehran kiên quyết bảo vệ quyền làm giàu uranium như một biểu tượng chủ quyền. Khi lợi ích cốt lõi bị đặt lên bàn, khả năng thỏa hiệp gần như đóng băng.

Iran kéo dài cuộc chơi

Sau khi rời bàn đàm phán, Mỹ cho biết đã đưa ra “đề xuất tốt nhất”. Nhưng phản ứng từ phía Iran cho thấy một thái độ hoàn toàn khác: không vội vàng, không chịu áp lực phải chốt thỏa thuận.

Tehran dường như chấp nhận kéo dài thế bế tắc để bảo toàn lợi ích. Eo biển Hormuz tiếp tục là đòn bẩy chiến lược, có thể tác động trực tiếp đến dòng chảy năng lượng toàn cầu. Song song, chương trình hạt nhân vẫn là “quân bài” giúp Iran duy trì sức nặng trên bàn đàm phán.

Từ góc nhìn này, việc không đạt thỏa thuận không đồng nghĩa thất bại, mà là một bước lùi có tính toán trong một cuộc chơi dài hạn.

Rủi ro leo thang vẫn treo lơ lửng

Dù vậy, chiến lược kéo dài đối đầu cũng đi kèm cái giá không nhỏ. Áp lực trừng phạt tiếp tục đè nặng lên nền kinh tế Iran, trong khi nguy cơ xung đột quân sự luôn hiện hữu.

Ở phía Mỹ, lập trường không thay đổi: ngăn chặn Iran tiến gần tới năng lực hạt nhân, sẵn sàng sử dụng các công cụ gây sức ép nếu cần thiết. Khi hai bên cùng giữ nguyên giới hạn đỏ, không gian thỏa hiệp bị thu hẹp đáng kể.

Cánh cửa chưa đóng, nhưng đang hẹp lại

Điểm tích cực hiếm hoi là cả hai bên vẫn tránh tuyên bố cắt đứt hoàn toàn. Một số điểm chung đã được ghi nhận, dù khác biệt vẫn tập trung ở những vấn đề then chốt.

Thông điệp “ngoại giao không bao giờ kết thúc” cho thấy đối thoại vẫn còn cơ hội, nhưng con đường phía trước sẽ dài hơn và phức tạp hơn nhiều.

Trong bối cảnh đó, lệnh ngừng bắn ngắn hạn trở thành biến số quyết định. Nó vừa là khoảng đệm cho đàm phán tiếp theo, vừa là ranh giới mong manh trước nguy cơ căng thẳng bùng phát trở lại.