Iran tuyên bố "chiến tranh toàn diện"

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi Tehran tuyên bố đang ở trong tình trạng "chiến tranh toàn diện", trong khi Washington tăng cường triển khai khí tài và chuẩn bị các phương án quân sự mới. Diễn biến này làm gia tăng rủi ro đối với thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Song song với các động thái quân sự, cả Mỹ và Iran vẫn duy trì kênh liên lạc thông qua các bên trung gian. Triển vọng đàm phán chưa khép lại, nhưng nguy cơ xung đột kéo dài tiếp tục tạo sức ép lên giá dầu, lạm phát và tâm lý nhà đầu tư quốc tế.

Ngày 20/7, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố nước này đang ở trong tình trạng chiến tranh toàn diện với Mỹ, nhấn mạnh rằng Tehran cần chấp nhận những hệ quả của cuộc xung đột. Ông cảnh báo rằng mặt trận quan trọng nhất hiện nay là nền kinh tế và đời sống người dân. Nếu sức ép kinh tế gây ra những trăn trở xã hội, nguồn lực mà người dân tạo dựng để ủng hộ nhà nước có thể bị tổn hại, theo phát biểu của Văn phòng Tổng thống Iran.

Washington đang tăng cường triển khai khí tài phục vụ chiến dịch không kích tại Trung Đông. Theo CNN, Mỹ dự kiến điều thêm tiêm kích F-16, F-35 từ các căn cứ châu Âu cùng nhiều máy bay tiếp dầu trên không tới khu vực. Động thái này diễn ra sau khi Lầu Năm Góc xác nhận ít nhất 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tấn công gần đây, nâng tổng số người chết lên 17 kể từ ngày 28/2. Hơn 400 quân nhân Mỹ đã bị thương trong cuộc xung đột.

Tuần trước, Tổng thống Trump nhận báo cáo tại Phòng Tình huống Nhà Trắng về các lựa chọn mở rộng chiến dịch. Trong số đó có kế hoạch kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran - hoặc không kích các cơ sở hạt nhân tại núi Pickaxe. Các chuyên gia quân sự cho rằng Washington vẫn chưa sẵn sàng cho khả năng tiến hành chiến dịch trên bộ ở Iran, mặc dù Tổng thống chưa loại trừ kịch bản này.

Mặc dù giao tranh tiếp diễn, các hoạt động ngoại giao giữa Tehran và Mỹ vẫn được tiến hành thông qua các bên trung gian quốc tế. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran đã nhận được nhiều đề xuất về giảm leo thang căng thẳng và chấm dứt giao tranh. Tuy nhiên, ông cảnh báo Iran sẽ không thực thi thỏa thuận 14 điểm sau khi Washington vi phạm nó. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng khẳng định cánh cửa thương lượng vẫn mở thông qua các bên trung gian như Qatar.

Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đã bước vào giai đoạn vô cùng nguy hiểm khi chuỗi tấn công ăn miếng trả miếng đang làm sụp đổ các nỗ lực ngừng bắn. Chuyên gia Ellie Geranmayeh từ Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu cho rằng đây là thời điểm bắt buộc cả hai bên phải định hình lại chiến lược. Nếu không nhanh chóng khôi phục tiến trình thương lượng, nguy cơ xung đột vượt tầm kiểm soát sẽ ngày một cận kề hơn.