Iran "tính" đưa 400kg urani ra nước ngoài?

Bất chấp các tuyên bố ngoại giao, cuộc săn lùng UAV và trạm điều khiển mặt đất của quân đội Mỹ thực chất là đòn cân não nhằm tước đoạt quyền kiểm soát eo biển của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Các cuộc đàm phán Mỹ - Iran được cho là đã đạt thêm bước tiến đáng chú ý sau nhiều tuần căng thẳng quân sự và ngoại giao song song.

Theo truyền thông khu vực, Tehran đã đồng ý phương án đưa lượng urani làm giàu cấp độ cao ra khỏi lãnh thổ như một phần của thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Washington. Tuy nhiên, Iran không muốn bàn giao số urani này cho Mỹ mà đề xuất chuyển sang Trung Quốc.

Nguồn tin từ kênh Al Arabiya cho biết nhiều điểm nghẽn trong hồ sơ hạt nhân Iran đã dần được tháo gỡ. Ngoài việc chuyển urani ra nước ngoài, Tehran cũng chấp nhận đặt các cơ sở hạt nhân dưới cơ chế giám sát quốc tế nhằm tránh nguy cơ bị gián đoạn hoạt động trong tương lai.

Dù vậy, vấn đề then chốt nhất vẫn chưa có lời giải cuối cùng: chương trình làm giàu urani của Iran.

Trước đó, Washington được cho là muốn Tehran dừng hoạt động làm giàu urani trong khoảng 20 năm, trong khi Iran chỉ chấp nhận thời hạn tối đa 10 năm. Giới chức Iran hiện chưa xác nhận chính thức các thông tin liên quan.

400kg urani thành “nút thắt” đàm phán

Theo các nguồn tin ngoại giao, lượng urani làm giàu cấp độ cao khoảng 400kg đang là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trên bàn đàm phán Mỹ - Iran.

Washington lo ngại số vật liệu này có thể rút ngắn đáng kể thời gian phát triển năng lực hạt nhân quân sự của Tehran, trong khi Iran xem đây là “lá bài chiến lược” để đổi lấy nhượng bộ về kinh tế và an ninh.

Ngoài hồ sơ hạt nhân, các cuộc thương lượng còn xoay quanh nhiều vấn đề nóng khác như quyền kiểm soát eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran ở nước ngoài.

Trong diễn biến liên quan, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar ngày 29/5 đã tới Washington để làm việc với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Islamabad hiện đóng vai trò trung gian trong tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran.

Đàm phán vẫn song hành với đấu hỏa lực

Dù ngoại giao có dấu hiệu tiến triển, thực địa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt.

Truyền thông Iran tuyên bố nước này tiếp tục bắn hạ thêm một máy bay Mỹ tại tỉnh Bushehr ở miền Nam Iran trong sáng 29/5. Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác bỏ thông tin và khẳng định chưa ghi nhận bất kỳ tổn thất nào.

Giới quan sát cho rằng Mỹ và Iran hiện vẫn đang theo đuổi chiến lược “vừa đàm phán vừa gây sức ép”, khi cả hai bên đều muốn giành lợi thế tối đa trước khi tiến tới một thỏa thuận cuối cùng.

Nếu đề xuất chuyển urani sang Trung Quốc được thông qua, đây có thể trở thành bước nhượng bộ lớn nhất của Tehran kể từ khi căng thẳng hạt nhân bùng phát trở lại.