Iran "rạn nứt" nội bộ

Khi phe cải cách ca khúc khải hoàn gọi đây là “văn kiện chiến thắng”, thì những cái đầu nóng tại các thành phố thánh địa Iran lại tuyên bố cuộc chiến với Washington chưa bao giờ kết thúc, sẵn sàng đạp đổ bàn đàm phán nếu không kiểm soát được eo biển Hormuz.

Một bản ghi nhớ hòa bình tạm thời giữa Iran và Mỹ đang trở thành tâm điểm tranh luận tại Tehran. Theo các nguồn tin khu vực, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei bày tỏ sự dè dặt với thỏa thuận, dù cuối cùng vẫn chấp thuận sau khi nhận được cam kết bảo vệ lợi ích quốc gia từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao và Tổng thống Masoud Pezeshkian.

Thông điệp này ngay lập tức được phe cứng rắn xem như lời cảnh báo đối với mọi động thái nhượng bộ Washington. Giới quan sát cho rằng ông Khamenei đang giữ khoảng cách nhất định với quá trình thực thi thỏa thuận, đồng thời để Tổng thống Pezeshkian chịu trách nhiệm chính trong giai đoạn đàm phán tiếp theo.

Trong tuyên bố được công bố ngày 18/6, ông Khamenei nhấn mạnh các cuộc đối thoại trực tiếp với Mỹ không đồng nghĩa với việc chấp nhận quan điểm của đối phương. Truyền thông Iran cũng cho biết lãnh tụ tối cao chỉ phê chuẩn văn kiện sau khi nhận được sự đồng thuận áp đảo từ Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao.

Chính quyền Iran nỗ lực trấn an

Trước những tranh cãi ngày càng gia tăng, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran khẳng định sẽ tiếp tục đàm phán với Mỹ trong trạng thái cảnh giác cao độ và sẵn sàng đáp trả nếu Washington vi phạm cam kết.

Tổng thống Masoud Pezeshkian gọi bản ghi nhớ là "một tài liệu lịch sử", cho rằng đây là tín hiệu cho thấy hòa bình chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng tôn trọng lẫn nhau.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đánh giá thỏa thuận mới chỉ là điểm khởi đầu của một hành trình đầy thách thức. Ông nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là giảm áp lực kinh tế và bảo vệ thành quả đạt được sau giai đoạn xung đột.

Phe cứng rắn tiếp tục gây sức ép

Dù thỏa thuận đã được thông qua, làn sóng phản đối vẫn chưa lắng xuống. Nhiều nhân vật bảo thủ yêu cầu các nhà đàm phán phải tiếp tục theo đuổi mục tiêu kiểm soát eo biển Hormuz và sẵn sàng rời bàn thương lượng nếu điều kiện này không được đáp ứng.

Tại nhiều thành phố lớn, các cuộc biểu tình tiếp tục xuất hiện với những chỉ trích nhằm vào Tổng thống Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Ba nhân vật này bị phe cứng rắn xem là những người có khả năng nhượng bộ Mỹ nhiều nhất.

Một số nghị sĩ bảo thủ cũng yêu cầu Quốc hội hoạt động trở lại đầy đủ nhằm giám sát và ngăn chặn bất kỳ thỏa thuận nào bị cho là ảnh hưởng đến lợi ích quốc gia.

Tại thành phố thánh Mashhad, Đại giáo chủ Ahmad Alamolhoda tuyên bố cuộc đối đầu giữa Tehran và Washington "vẫn chưa kết thúc", cho thấy tâm lý hoài nghi vẫn bao trùm một bộ phận lớn giới chính trị Iran.

Hòa bình mong manh, bất đồng còn sâu sắc

Những diễn biến mới cho thấy thách thức lớn nhất của Iran hiện không chỉ nằm trên bàn đàm phán với Mỹ mà còn ở việc tìm kiếm sự đồng thuận trong nội bộ. Trong khi phe cải cách coi thỏa thuận là cơ hội ổn định đất nước và phục hồi kinh tế, phe bảo thủ lại lo ngại Tehran đang đánh đổi quá nhiều để đổi lấy hòa bình.

Khoảng cách quan điểm ngày càng lớn đang biến bản ghi nhớ hòa bình thành phép thử chính trị quan trọng nhất đối với Iran kể từ sau giai đoạn xung đột vừa qua.